Andalusiya

+ Andalusiya (ispança Andalucía) — [[m:277|Ispaniya]]ning janubiy qismidagi muxtor jamoa (viloyat). Ma'muriy markazi — Sevilya şahri. ÖzME'ga köra, uning maydoni 87,3 ming km²; inglizça Vikipediyada 87 599 km² deb aniqroq …

+ ## Geografiyasi

+ Andalusiya Pireney yarim orolining janubida joylaşgan. ÖzME'ga köra, janubi-ğarbdan Atlantika okeani (Kadis qöltiği), janubi-şarqdan Örta dengiz bilan öralgan, Gibraltar böğozi uni Afrikadan ajratib turadi. Yevropaning e…

+ Hududning katta qismini Gvadalkvivir daryosi havzasidagi pasttekislik egallaydi. Inglizça Vikipediyaga köra, şimolda Syerra-Morena toğlari, janubda Betika toğ tizimi joylaşgan; Syerra-Nevada tizmasidagi Mulasen çöqqisi b…

+ ## Nomi

+ ÖzME'ga köra, nomning kelib çiqişi aniq emas. VIII asr boşida Pireney yarim orolining katta qismini egallagan arablar bu yerlarni al-Andalus deb atagan. Rusça va inglizça Vikipediyaga köra, an'anaviy qaraşda bu nom vanda…

+ ## Tarixi

+ ÖzME'ga köra, Andalusiyada qadimda iberlar yaşagan, keyin finikiyaliklar va karfagenliklar bu yerda Gades (Kadis), Korduba (Kordova), Malaka (Malaga) kabi manzilgohlar barpo etgan. Rim davrida hudud Betika provinsiyasi t…

+ 711-yildan boşlab Andalusiya musulmon al-Andalusining markaziga aylangan. Inglizça Vikipediyaga köra, Kordova al-Andalusning poytaxti va örta asrlar dunyosining yirik madaniy markazlaridan biri bölgan, Kordova xalifaligi…

+ ## Xöjaligi va madaniyati

+ ÖzME'ga köra, qişloq xöjaligida ğalla, paxta, dukkakli ekinlar, şakarqamiş, zaytun va zaytun moyi, apelsin kabi sitrus mevalar hamda uzum yetiştiriladi; qöy, qoramol, jumladan, korrida uçun buqalar boqiladi, baliq ovlana…

+ Inglizça Vikipediyaga köra, Andalusiya tarixan Ispaniyaning boşqa hududlariga nisbatan agrar viloyat bölgan. Flamenko, qisman korrida va ispan-mavr me'morçiligi kabi xorijda ispan madaniyatining ramzi sifatida tanilgan h…