Antinomiya
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Антиномия→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 136
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Antinomiya (yunonça antinomia — «qonundagi ziddiyat», «qarşi» va «qonun» sözlaridan) — bir xil narsa haqidagi ikki qarama-qarşi fikrning har biri mantiqan bir xil asosli bölib çiqadigan holat. Boşqaça aytganda, bu teng d…
+ ## Atama tarixi
+ ÖzME'ga köra, qadimgi mutafakkirlar bunday ziddiyatlarni asosan aporiya deb atagan. Rusça Vikipediyaga köra, antinomik fikrlaş ğoyasi qadimgi yunon falsafasida, Platon va Aristotel davrida paydo bölgan; miletlik Evbulid …
+ ## Kant antinomiyalari
+ Atama Kantning «Sof aqlning tanqidi» asarida alohida ahamiyat kasb etgan. ÖzME va Vikipediya ma'lumotlariga köra, Kant aql tajriba doirasidan çiqib, olamni bir butun sifatida bilişga urinsa, muqarrar ravişda ziddiyatga d…
+ - olam zamon va makonda çekli — olam çeksiz; - har bir murakkab substansiya oddiy qismlardan iborat — oddiy narsa umuman yöq; - olamda erkinlik bor — olamda faqat sababiyat hukm suradi; - olamning boş sababçisi (Xudo) ma…
+ Kant bundan inson bilimi faqat hodisalar olami bilan çegaralanadi, «narsa özida» esa bilib bölmaydi, degan xulosa çiqargan. ÖzME bu ta'limotni agnostitsizm bilan boğlaydi. Inglizça Vikipediyaga köra, antinomiyalar mavzus…
+ ## Mantiq va matematikada
+ Rusça Vikipediyaga köra, Kant antinomiyalari zamonaviy formal mantiq ma'nosidagi antinomiya emas. 19-asr oxiri — 20-asr boşida töplamlar nazariyasida haqiqiy antinomiyalar aniqlangan, ulardan eng maşhuri — Rassel paradok…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 1-jild, 553-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 89
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)