Anvar Olimjonov

Anvar Olimjonov (Anuar Alimjanov) — qozoq yozuvçisi, publitsist va jamoat arbobi. U Qozoğiston Yozuvçilar uyuşmasining rahbari bölgan, 1991-yilda esa SSSR Oliy Kengaşi Respublikalar Kengaşiga rahbarlik qilgan.

Manbalarda tuğilgan sana turliça berilgan. Özbekça Vikipediyada u 1930-yil 5-fevralda Toldiqörğon viloyati Qorliğaş ovulida tuğilgan deyiladi. Rus va ingliz Vikipediyalarida esa tuğilgan sana 1930-yil 2-may, ölgan sana 1993-yil 9-noyabr, ölgan joyi Olma-Ota (Alma-Ata) deb körsatilgan; u şu yerda dafn etilgan. Rus Vikipediyasiga köra, u najman qabilasining qoraqiray uruğiga mansub.

U 1949–1954-yillarda Qozoğiston davlat universitetida öqigan. 1953-yilda KPSS safiga kirgan. Universitetni tugatgaç, “Literaturnaya gazeta”ning Markaziy Osiyo va Qozoğistondagi muxbiri bölib işlagan, keyinroq “Pravda” gazetasining Qozoğistondagi muxbiri bölgan. Rus va ingliz manbalariga köra u 1963–1967-yillarda “Qozoqfilm” kinostudiyasining boş muharriri edi; özbekça manbada bu lavozim 1960–1970-yillarga tegişli deyiladi.

U oilali bölgan: rafiqasi Flyura Baynetova, öğli Asqar (1964-yilda tuğilgan).

Rus va ingliz manbalariga köra, 1969-yildan “Qazaq adebieti” adabiy haftaligining boş muharriri, 1970–1979-yillarda Qozoğiston Yozuvçilar uyuşmasining birinçi kotibi, 1986-yilgaça SSSR Yozuvçilar uyuşmasi boşqaruvi kotibi bölgan. Özbekça manbada uyuşmaning birinçi kotibi bölişi 1971-yildan deb qayd etilgan. 1959-yildan Osiyo va Afrika yozuvçilari bilan aloqalar böyiça Sovet qömitasi raisining örinbosari edi.

1986-yildan Qozoğiston Madaniyat jamğarmasi va Qozoğiston Tinçlik va Hamjihatlik kengaşi raisi, 1990–1993-yillarda Qozoğiston SSR xalq deputati bölgan. 1981–1991-yillarda Qozoğiston mualliflik huquqlarini himoya qiliş agentligiga rahbarlik qilgan. 1991-yilda Qozoğiston Sotsialistik partiyasi raisi etib saylangan.

U 1991-yil 29-oktabrdan SSSR Oliy Kengaşi Respublikalar Kengaşiga rahbarlik qildi. Rus Vikipediyasiga köra, kengaş 1991-yil 26-dekabrda SSSR mavjudligi tugatilgani haqida deklaratsiya qabul qildi.

Birinçi asari “Oq döst, qora döst, sariq döst” 1958-yilda çop etilgan. Keyingi asarlari orasida “Mangu tomirlar” (1960), “Karvon quyoş tomon bormoqda” (1963), “Zangori toğlar” (1964), “Ötror armuğoni” (1966), “Qoraşunqor köprigi” (1969), “Jamşid oynasi” (1970), “Rudakiy taxti” (1974) va “Muallimning qaytişi” (1978) bor. “Mahambet nayzasi” romanida qozoq xalqining ötmişi va orzu-umidlari tasvirlangan. “Döstlar uçraşganda” (1959) va “Suvda, quruqlikda ellik ming mil” (1962) kitoblarida oçerk va publitsistik maqolalari berilgan. “Mahambet nayzasi” va publitsistik asarlari özbek tilida naşr etilgan.

U Abay nomidagi Qozoğiston davlat mukofoti (1967), Xalqaro Neru mukofoti (1969), “Lotos” xalqaro mukofoti (1974) va Neto xalqaro mukofoti (1985) laureati. Xalqlar döstligi ordeni (1980) va “Mehnatdagi jasorati uçun” medali (1967) bilan taqdirlangan. Olma-Ota, Ostona va Toldiqörğon şaharlaridagi köçalar hamda Almati viloyatidagi bir maktab uning nomini olgan.