Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Arab xalifaligi

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Opus 5.5SI 100%
    1. General matn · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Арабский халифат→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 119

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Arab xalifaligi (632–1258) — payğambar Muhammad vafotidan söng arablarning harbiy yurişlari natijasida vujudga kelgan va xalifalar boşqargan islom davlati. ÖzME'ga köra, u Arabiston yarim oroli, Yaqin va Örta Şarq, Şimol…

      + ## Roşidiy xalifalar davri (632–661)

      + Xalifalikning dastlabki markazi [[m:2381|Madina]] bölgan. ÖzME'ga köra, davlatning asosçisi — payğambarning eng yaqin safdoşi Abu Bakr. Rusça Vikipediyaga köra, 632-yilda payğambar vafot etgaç, uning örinbosari masalasid…

      + Abu Bakrdan keyin Umar, Usmon va Ali xalifa bölgan; bu tört xalifa «Xulafoi roşidin», ya'ni «töğri yöldan borgan xalifalar» deb ataladi. Rusça Vikipediyaga köra, Umar davrida (634–644) arablar 636-yilda Yarmuk yaqinida V…

      + ## Umaviylar davri (661–750)

      + Ali öldirilgaç, hokimiyatni Umaviylar uruğidan Muoviya egallab, xalifalikni meros orqali ötadigan monarxiyaga aylantirgan; poytaxt [[m:620|Damaşq]]qa köçirilgan. Bu davr [[m:2411|Umaviylar xalifaligi]] deb ham yuritiladi…

      + ## Abbosiylar davri (750–1258)

      + 750-yilda hokimiyat Abbosiylar sulolasiga ötgan, poytaxt yangi qurilgan [[m:497|Bağdod]] şahri bölgan. Rusça Vikipediyaga köra, Bağdod aholisi 10-asrda 900 mingga yaqin bölgan. Abbosiylar davrida ilm-fan va madaniyat yuk…

      + ## Davlat tuzilişi

      + Rusça Vikipediyaga köra, xalifalikda diniy, siyosiy va ma'muriy hokimiyat bir-biridan ajratilmagan. Xalifa davlat boşliği, oliy qömondon va oliy sudya hisoblangan, barça yuqori mansabdorlarni özi tayinlagan. Uning eng ya…

      + Viloyatlarni xalifa tayinlagan amirlar boşqargan: ular soliq yiğiş, qöşinga qömondonlik va mahalliy ma'muriyatga rahbarlik qilgan. Fath etilgan mamlakatlarda dastlab avvalgi boşqaruv tartibi saqlangan, taxminan bir asr ö…

      + ## Parçalanişi

      + ÖzME'ga köra, Abbosiylar ulkan hududni yaxlit saqlab qololmagan: 8-asr oxiridan boşlab içki nizolar natijasida xalifalik mayda qismlarga bölina boşlagan. 788-yilda Mağribning ğarbida (hozirgi [[m:316|Marokaş]]) Idrisiyla…

      + Rusça Vikipediyaga köra, 945-yilda Bağdodni Buvayhiylar egallagaç, xalifalar siyosiy hokimiyatini yöqotib, asosan diniy yetakçi bölib qolgan. 1055-yilda Bağdodga Toğrulbek boşçiligidagi saljuqiylar kirgan. ÖzME'ga köra, …

    2. General matn · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: moderator→ Tekşirgan: moderator

      Sabab: ÖzME matn qism 01 qaytarildi

      − Arab xalifaligi (632–1258) — payğambar Muhammad vafotidan söng arablarning harbiy yurişlari natijasida vujudga kelgan va xalifalar boşqargan islom davlati. ÖzME'ga köra, u Arabiston yarim oroli, Yaqin va Örta Şarq, Şimol…

      − ## Roşidiy xalifalar davri (632–661)

      − Xalifalikning dastlabki markazi [[m:2381|Madina]] bölgan. ÖzME'ga köra, davlatning asosçisi — payğambarning eng yaqin safdoşi Abu Bakr. Rusça Vikipediyaga köra, 632-yilda payğambar vafot etgaç, uning örinbosari masalasid…

      − Abu Bakrdan keyin Umar, Usmon va Ali xalifa bölgan; bu tört xalifa «Xulafoi roşidin», ya'ni «töğri yöldan borgan xalifalar» deb ataladi. Rusça Vikipediyaga köra, Umar davrida (634–644) arablar 636-yilda Yarmuk yaqinida V…

      − ## Umaviylar davri (661–750)

      − Ali öldirilgaç, hokimiyatni Umaviylar uruğidan Muoviya egallab, xalifalikni meros orqali ötadigan monarxiyaga aylantirgan; poytaxt [[m:620|Damaşq]]qa köçirilgan. Bu davr [[m:2411|Umaviylar xalifaligi]] deb ham yuritiladi…

      − ## Abbosiylar davri (750–1258)

      − 750-yilda hokimiyat Abbosiylar sulolasiga ötgan, poytaxt yangi qurilgan [[m:497|Bağdod]] şahri bölgan. Rusça Vikipediyaga köra, Bağdod aholisi 10-asrda 900 mingga yaqin bölgan. Abbosiylar davrida ilm-fan va madaniyat yuk…

      − ## Davlat tuzilişi

      − Rusça Vikipediyaga köra, xalifalikda diniy, siyosiy va ma'muriy hokimiyat bir-biridan ajratilmagan. Xalifa davlat boşliği, oliy qömondon va oliy sudya hisoblangan, barça yuqori mansabdorlarni özi tayinlagan. Uning eng ya…

      − Viloyatlarni xalifa tayinlagan amirlar boşqargan: ular soliq yiğiş, qöşinga qömondonlik va mahalliy ma'muriyatga rahbarlik qilgan. Fath etilgan mamlakatlarda dastlab avvalgi boşqaruv tartibi saqlangan, taxminan bir asr ö…

      − ## Parçalanişi

      − ÖzME'ga köra, Abbosiylar ulkan hududni yaxlit saqlab qololmagan: 8-asr oxiridan boşlab içki nizolar natijasida xalifalik mayda qismlarga bölina boşlagan. 788-yilda Mağribning ğarbida (hozirgi [[m:316|Marokaş]]) Idrisiyla…

      − Rusça Vikipediyaga köra, 945-yilda Bağdodni Buvayhiylar egallagaç, xalifalar siyosiy hokimiyatini yöqotib, asosan diniy yetakçi bölib qolgan. 1055-yilda Bağdodga Toğrulbek boşçiligidagi saljuqiylar kirgan. ÖzME'ga köra, …

    3. General matn · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Арабский халифат→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 109

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Arab xalifaligi (632–1258) — payğambar Muhammad vafotidan söng arablarning harbiy yurişlari natijasida vujudga kelgan va xalifalar boşqargan islom davlati. ÖzME'ga köra, u Arabiston yarim oroli, Yaqin va Örta Şarq, Şimol…

      + ## Roşidiy xalifalar davri (632–661)

      + Xalifalikning dastlabki markazi [[m:2381|Madina]] bölgan. ÖzME'ga köra, davlatning asosçisi — payğambarning eng yaqin safdoşi Abu Bakr. Rusça Vikipediyaga köra, 632-yilda payğambar vafot etgaç, uning örinbosari masalasid…

      + Abu Bakrdan keyin Umar, Usmon va Ali xalifa bölgan; bu tört xalifa «Xulafoi roşidin», ya'ni «töğri yöldan borgan xalifalar» deb ataladi. Rusça Vikipediyaga köra, Umar davrida (634–644) arablar 636-yilda Yarmuk yaqinida V…

      + ## Umaviylar davri (661–750)

      + Ali öldirilgaç, hokimiyatni Umaviylar uruğidan Muoviya egallab, xalifalikni meros orqali ötadigan monarxiyaga aylantirgan; poytaxt [[m:620|Damaşq]]qa köçirilgan. Bu davr [[m:2411|Umaviylar xalifaligi]] deb ham yuritiladi…

      + ## Abbosiylar davri (750–1258)

      + 750-yilda hokimiyat Abbosiylar sulolasiga ötgan, poytaxt yangi qurilgan [[m:497|Bağdod]] şahri bölgan. Rusça Vikipediyaga köra, Bağdod aholisi 10-asrda 900 mingga yaqin bölgan. Abbosiylar davrida ilm-fan va madaniyat yuk…

      + ## Davlat tuzilişi

      + Rusça Vikipediyaga köra, xalifalikda diniy, siyosiy va ma'muriy hokimiyat bir-biridan ajratilmagan. Xalifa davlat boşliği, oliy qömondon va oliy sudya hisoblangan, barça yuqori mansabdorlarni özi tayinlagan. Uning eng ya…

      + Viloyatlarni xalifa tayinlagan amirlar boşqargan: ular soliq yiğiş, qöşinga qömondonlik va mahalliy ma'muriyatga rahbarlik qilgan. Fath etilgan mamlakatlarda dastlab avvalgi boşqaruv tartibi saqlangan, taxminan bir asr ö…

      + ## Parçalanişi

      + ÖzME'ga köra, Abbosiylar ulkan hududni yaxlit saqlab qololmagan: 8-asr oxiridan boşlab içki nizolar natijasida xalifalik mayda qismlarga bölina boşlagan. 788-yilda Mağribning ğarbida (hozirgi [[m:316|Marokaş]]) Idrisiyla…

      + Rusça Vikipediyaga köra, 945-yilda Bağdodni Buvayhiylar egallagaç, xalifalar siyosiy hokimiyatini yöqotib, asosan diniy yetakçi bölib qolgan. 1055-yilda Bağdodga Toğrulbek boşçiligidagi saljuqiylar kirgan. ÖzME'ga köra, …

    4. Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 1-jild, 586-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 71

      Sabab: SI yuklaşi (formasiz)