ArcelorMittal
SaqlaşÖqiş: 3 daqiqa
ArcelorMittal S.A. — boş qarorgohi Lyuksemburg şahrida joylaşgan köp millatli pölat işlab çiqaruvçi kompaniya. U temir rudasi va koks qazib oliş hamda metall parçalarini qayta işlaş bilan ham şuğullanadi. Ingliz tilidagi Vikipediya ma'lumotiga köra, kompaniya dunyoda Baowudan keyingi ikkinçi yirik pölat işlab çiqaruvçi hisoblanadi.
Tarixi
13Manbalarda taşkil topgan yil böyiça farq bor: rus tilidagi Vikipediya kompaniya 2006-yilda Arcelor va hindistonlik tadbirkor Lakşmi Mittalga tegişli Mittal Steel qöşilişi natijasida tuzilgan, deydi; ingliz tilidagi Vikipediya esa ArcelorMittal 2007-yilda Mittal Steel Company tomonidan Arcelorni taxminan 33 milliard dollarga sotib oliş orqali şakllangan, deb yozadi.
Arcelor 2002-yilda uç yevropalik işlab çiqaruvçi — Aceralia (Ispaniya), Usinor (Fransiya) va Arbed (Lyuksemburg) qöşilişidan paydo bölgan. Mittal esa Ispat International nomi bilan Mittal oilasining Ispat Industries guruhi şöba kompaniyasi sifatida yaratilgan; u 1990–2000-yillarda Meksika, Kanada, Qozoğiston, Germaniya, AQSh, Fransiya, Ruminiya, Jazoir, Çexiya va Makedoniyadagi korxonalarni sotib oldi. 2004-yilda Ispat International oila ixtiyoridagi LNM Holdings bilan birlaşib, Mittal Steel nomini oldi. 2005-yilda unga Ukrainaning «Kryvorizhstal», Polşaning Polskie Huty Stali va AQShning International Steel Group kompaniyalari qöşildi.
Mittalning 2006-yil yanvaridagi birinçi taklifini Arcelor direktorlar kengaşi rad etdi, bir qator yevropalik siyosatçilar ham qarşi çiqdi. Mittal aksiyasiga 40,37 yevrodan yangi taklif bergaç, bitim amalga oşdi. Rus tilidagi manbaga köra, kompaniya taşkil topganda dunyo pölat bozorining taxminan 10 foizini egallagan, xodimlari soni 320 ming, aylanmasi 70 milliard dollar edi.
Keyingi yillarda kompaniya Sicartsa (Meksika, 2007), Rossiyadagi uçta kömir koni va boşqa aktivlarni sotib oldi. 2008-yildan nafaqali bölmagan işlab çiqarişlarni sotiş yoki yopiş orqali tuzilmasini optimallaştirdi. 2011-yil yanvarida zanglamaydigan pölat bölinmasi Aperam ajratib çiqarildi. 2018-yil noyabrida konsorsium Italiyadagi Ilvani 1,8 milliard yevroga sotib oldi; 2023-yil dekabrida kompaniya Qozoğistondagi aktivlarini (Temirtau metallurgiya kombinati va Aktau quvur zavodi) 286 million dollarga davlat investitsiya fondiga sotdi.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
13Kompaniya pölat işlab çiqaradi, temir rudasi va koks qazib oladi hamda metall parçalarini qayta işlaydi. Inglizça manbaga köra, u temir rudasiga bölgan ehtiyojining 72 foizini, koksga ehtiyojining 91 foizini, metall parçasi va töğridan-töğri tiklangan temirga ehtiyojining 55 foizini öz işlab çiqarişidan qoplaydi. Temir rudasi Braziliya, Kanada, Liberiya, Meksika, Ukraina va Janubiy Afrikada qazib olinadi. Avtomobil sanoati uçun pölat işlab çiqarişda kompaniyaning bozor uluşi 16 foizni taşkil etadi.
Rus tilidagi manbaga köra, bölinmalar geografik tamoyil böyiça tuzilgan: NAFTA (AQSh, Kanada, Meksika), Braziliya va qöşni mamlakatlar, Yevropa, Afrika va MDH hamda toğ-kon faoliyati. Kompaniyaning 12 ta ilmiy-tadqiqot markazi bor.
Raqamlarda
13- Ingliz tilidagi manbaga köra, 2025-yilda işlab çiqariş quvvati 74,6 million tonna pölat, işlab çiqarilgani 55,6 million tonna. Işlab çiqarişning 40 foizi Amerikada, 53 foizi Yevropada, 7 foizi boşqa mamlakatlarda.
- Pölat işlab çiqariş 14 mamlakatda, 34 ta yirik zavodda amalga oşiriladi (inglizça manba).
- Rus tilidagi manbaga köra, 2022-yilda 68,9 million tonna pölat işlab çiqarilgan (2021-yilda 79,26 million tonna), daromad 79,84 milliard dollar.
- Temir rudasi zaxirasi 4 milliard tonna, kömir zaxirasi 224 million tonna deb baholanadi; kompaniyaga 16 ta çuqur suvli port terminali tegişli (rus tilidagi manba).
- Tadqiqotga 2017-yilda 278 million dollar sarflangan (rus tilidagi manba).
- Fortune Global 500 röyxatida 190-örin, Forbes Global 2000 röyxatida 256-örin (inglizça manba); rus tilidagi manbada 2023-yil Forbes Global 2000 böyiça 214-örin körsatilgan.
Rahbariyati va tuzilmasi
13Kompaniya Lyuksemburgda röyxatdan ötgan. Mulkdorlik uluşi manbalarda turliça: rus tilidagi manbaga köra, 2017-yil oxirida Lakşmi Mittal oilasi aksiyalarning 37,41 foiziga, inglizça manbaga köra esa 2025-yil dekabr holatida 44,68 foiziga egalik qilgan; qolgani erkin muomalada.
Lakşmi Mittal 1997-yildan 2021-yilgaça direktorlar kengaşi raisi va boş direktor bölgan. 2021-yil fevralidan boş direktor — uning öğli Aditya Mittal. Kengaş a'zolari qatorida Vanişa Mittal Bhatia (2004-yildan), Mişel Vurt (2014-yildan), Karel de Gyuxt (2016-yildan) va boşqalar bor.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)ArcelorMittal // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1888 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAArcelorMittal. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1888
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1888
Raqamlarda
Xodimlar soni · 31-dekabr 2024
125 ming kişi
−1,1 % (yomon)31-dekabr 2023ga nisbatan
Daromad (tuşum) · 2025-yil
AQSh dollari: 61,4 mlrd
−1,7 % (yomon)2024-yilga nisbatan
Sof foyda · 2025-yil
AQSh dollari: 3,2 mlrd
+135,4 % (yaxşi)2024-yilga nisbatan
Bozor qiymati · 29-dekabr 2022
yevro: 22 mlrd
≈ 23,4 mlrd AQSh dollari (kurs böyiça)
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q27893wikidata.org · 8 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.