Ardaşir I
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Ардашир Папакан→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 127
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Ardaşir I, Artaşir Papakon (taxminan 180 — 239/242) — Erondagi Sosoniylar sulolasining asosçisi va Sosoniylar davlatining birinçi şahanşohi. U Parfiya Arşakiylari hokimiyatini ağdarib, olimlar «ikkinçi Fors imperiyasi» d…
+ ## Kelib çiqişi
+ ÖzME'ga köra, Ardaşirning bobosi Soson Fors (Pars) viloyatining markazi Istaxr şahridagi boş ibodatxonada kohin bölgan. Uning nasl-nasabi haqida manbalarda turli rivoyatlar bor. Inglizça Vikipediyaga köra, at-Tabariy Ard…
+ ## Hokimiyatga kelişi
+ ÖzME'ga köra, Ardaşir Parfiya podşosi Artabon V ning (inglizça Vikipediyada — Artabon IV) vassali bölgan Darabgird qal'asi hokimi saroyida xizmat qilgan va taxminan 200-yilda şu qal'aning hokimi bölgan. Inglizça Vikipedi…
+ ÖzME'ga köra, u qisqa vaqtda butun Fors, Kirmon va Isfahon atrofini bosib olgan, zodagonlar va zardöştiy ruhoniylar madadiga tayanib Parfiya podşosiga qarşi kuraş boşlagan. 224-yil 28-aprelda Hormuzdgon tekisligidagi jan…
+ ## Hukmronligi
+ ÖzME'ga köra, Ardaşir Mesopotamiya va Armaniston uçun Rim imperiyasi bilan uruşlar olib borgan va bu uruşlar natijasida davlat hududi ança kengaygan. Inglizça Vikipediyaga köra, şarqda Kuşon hukmdorlari va boşqa mahalliy…
+ Ardaşirning vafot etgan yili manbalarda turliça: ÖzME 239 yoki 241-yilni, inglizça Vikipediya 242-yilni körsatadi. Ardaşir asos solgan sulola VII asr örtalarigaça, ya'ni arablar istilosigaça Eronni boşqargan.
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 1-jild, 611–612-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 79
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)