Baloçistan, Afghanistan
SaqlaşÖqiş: 1 daqiqa
Baloçistan — Afğoniston janubining bir qismini öz içiga oladigan quruq, toğli hudud. U janubi-şarqiy Eronga va ğarbiy Pokistonga ham çözilgan va baloç xalqi nomi bilan atalgan.
Tarixi
13Inglizlarning Britaniya Hindistoni davrida Baloçistonni mustamlaka qilib bölişidan oldin Afğoniston Baloçistoni Kalat xonligi tarkibida edi. 19-asr oxirida xonlik Qojarlar Eroniga va Afğoniston amirligiga hududning bir qismini boy berdi.
Kalatning oltinçi hukmdori Nosir Xon I Ahmadzay baloç qabilalarini birlaştirişda va xonlikning siyosiy hamda ma'muriy tuzilmasini şakllantirişda muhim rol öynagan. Uning davrida Baloçiston çegarasi hozirgi Pokiston, Eron va Afğoniston hududlarini qamragan; şimoliy çegara Helmand va Qandahorning ba'zi qismlarida ötgan.
Sanjroniylar sulolasi 19-asrning boşlarida va oxirida Sistonni Çakansur poytaxti bilan boşqargan. Ibrohimxon Sanjroniy qal'asi şu sulolaga tegişli bölgani aytiladi. Bu baloç qabilalarining Sardor Ibrohimxon Sanjroniy va Sardor Şarif Nahruy rahbarligidagi ittifoqi edi. Ibrohimxon Sanjroniy va Abdurahmonxon örtasidagi jang hijriy 1299 (1882) yilda bölgan: Ibrohimxon mağlub böldi, qal'ani esa Farah afğon hokimi egalladi.
Geografiyasi
13Afğonistondagi Baloçistonga Nimröz viloyati kiradi. U Helmand va Qandahor viloyatlarining janubida joylaşgan.
Aholisi
13Baloç xalqi Afğonistonda ozçilikni taşkil etadi, ammo Nimröz viloyatida köpçilik. Ular Helmand, Foryob, Taxor, Hirot, Qandahor, Badaxşon va boşqa hududlarda ham yaşaydi.
Baloç tilida sözlaşuvçilar asosan Nimrözda istiqomat qiladi. Brahui tilida sözlaşuvçilar asosan Qandahor viloyatida yaşaydi. Helmandda baloç va brahui tilli baloçlar aralaş yaşaydi. Afğonistonning boşqa joylaridagi baloçlar puştu va dari tillarida gaplaşadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Baloçistan, Afghanistan // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/896 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABaloçistan, Afghanistan. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/896
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/896
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q4852451wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q3242934wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.