Hazrat Bobojon

Hazrat Bobojon (Babajan) — izdoşlari tomonidan sadguru yoki qutb deb hisoblangan puştun musulmon avliyosi. U Afğoniston Balujistonida tuğilgan, umrining oxirgi 25 yilini Hindistonning Pune şahrida ötkazgan va 1931-yil 21-sentyabrda vafot etgan.

Tuğilganda unga Gulrux («atirgul yuzli») ism qöyilgan. Eng dastlabki yozma ma'lumotda u Afğoniston amiri vazirlaridan birining qizi deb körsatilgan. Keyingi manbalarda u Afğonistondan, badavlat va zodagon oilada yoki Balujistondagi qirollik musulmon oilasida tuğilgani aytiladi. Tuğilgan sanasi aniq emas: turli tarjimai hollarda 1790-yildan taxminan 1820-yilgaça bölgan yillar keltiriladi.

U öz davri maqomiga mos ta'lim olgan: arab, fors, urdu va ona tili puştuni bilgan, şuningdek hofiza, ya'ni Qur'onni yoddan biladigan inson bölgan. Yoşligidan tafakkurga moyil bölib, vaqtining köp qismini ibodat, meditatsiya va yolğizlikda ötkazgan. Afğon zodagonlari odatiga köra u purda qoidalari ostida, kelişilgan nikoh urfida tarbiyalangan. Unga rejalaştirilgan nikohga qarşi çiqib, 18 yoşida töy kuni uydan qoçgan. Burqa kiyib Peşovarga borgan, şu yerda yoki yaqinida hindu sadgurusi bilan tanişgan. Ustozi körsatmasi bilan Ravalpindi yaqinidagi toğda taxminan 17 oy qattiq riyozat çekkan, söng Panjobga tuşib, Multonda bir neça oy turgan. Hikoyaga köra, 37 yoşida Multonda bir musulmon avliyo uning ruhiy kuraşiga yakun yasagan.

Keyin u Suriya, Livan va Iroqqa uzoq safarlar qilgan. Aytilişiça, erkak qiyofasida Afğoniston, Eron va Turkiya orqali Makkaga borgan; Ka'ba yonida bir joyda ötirib kuniga beş mahal namoz öqigan, kambağallarga ovqat yiğgan, kasal bölgan hojilarga qaragan. Madinada ham şu tartibni davom ettirgan. Bağdod orqali Panjobga qaytib, Nasikda, söng Bombeyda (Mumbay) istiqomat qilgan. 1903-yil aprelda Bombeydan «Haydariy» kemasida ikkinçi marta Makkaga ketgan. Taxminan 1904-yilda qaytib, Ajmerdagi Muiniddin Çiştiy qabrini ziyorat qilgan, söng Punega kelgan.

1905-yilga kelib Puneda muqim bölgan. U Malcolm Tank yölidagi Çar Bawdi («tört quduq») kambağal mahallasida yaşagan. Bir neça oy oçiq havoda yaşagaç, izdoşlariga qop matolardan oddiy panoh qurişga ruxsat bergan. Bolalar unga toş otgan. Izdoşlari bergan sovğalarni u kambağallarga ulaşgan. Vaqt ötib Pune va boşqa joylardan köp odam uning huzuriga kela boşlagan; unga bir neça karomat nisbat berilgan.

1913-yil may oyida 19 yoşli Merwan Şeriar Irani Deccan kollejiga velosipedda ketayotib, nim daraxti ostida ötirgan Bobojonni körgan. Bir neça oy u bilan uçraşib turgan. 1914-yil yanvarda Bobojon uning peşonasidan öpgan, şundan söng Merwan taxminan töqqiz oy mast holatda bölgan. U keyinçalik Meher Bobo nomi bilan maşhur bölgan.

1930-yilda jurnalist Pol Brantn uni ziyorat qilib, uning içki ruhiy yetukligiga işonçi komilligini yozgan. 1931-yil 18-sentyabrda barmoqlaridan biri Sassoon kasalxonasida operatsiya qilingan, ammo soğaymagan. 21-sentyabrda Çar Bawdida vafot etgan. Janozasida minglab musulmon va hindular qatnaşgani gazetada yozilgan.

Nim daraxti yonida oq marmar dargohi qurilgan; uni barça dinlar vakillari ziyorat qiladi. Tarjimai holning köp qismi Meher Bobo ma'lumotlariga asoslangan. 1927-yilgi suhbatda uydan 15 yoşida qoçgani, 65 yoşida Haqni anglagani aytilgan; 1939-yilda Abdul Ğani Munsiff yozgan variantda esa 18 yoşda qoçgani va 37 yoşda Multonda anglaş topgani keltirilgan.