Boysun tumani
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Байсунский район→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 132
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Boysun tumani — Surxondaryo viloyatining ğarbiy qismida joylaşgan ma'muriy tuman; markazi — Boysun şahri. ÖzME'ga köra, maydoni 3,72 ming km². Aholisi ÖzME'da 79 ming kişi (2000), özbekça Vikipediyada esa 115,8 ming kişi…
+ ## Tarixi va ma'muriy tuzilişi
+ Tuman 1926-yil 29-sentabrda taşkil etilgan. Rusça Vikipediyaga köra, 1938-yilda u Buxoro viloyatining Surxondaryo okrugiga kiritilgan, 1941-yildan esa Surxondaryo viloyati tarkibida. 1962-yil 24-dekabrda tuman Şerobod tu…
+ ÖzME'ga köra, tuman şimoli-şarqda Sariosiyo, şarqda Qumqörğon, janubda Qiziriq va Bandixon, janubi-ğarbda Şerobod tumanlari, şimoli-ğarb va ğarbda esa Qaşqadaryo viloyatining Qamaşi va Dehqonobod tumanlari bilan çegarado…
+ ## Tabiati
+ Tumanning şimoliy va ğarbiy qismlarini Hisor tizmasining tarmoği bölgan Boysuntoğ va uning şoxobçalari — Suvsiztoğ, Kulbatoğ, Ketmonçopti, Sarimas va boşqa toğlar egallagan; janub va şarqi esa toğ oldi tekisliklari va ad…
+ Toğlardan köplab soy va daryolar boşlanadi, ulardan eng muhimlari — Şeroboddaryo va uning irmoqlari (Maçaydaryo va boşqalar) hamda Xöjaipok daryosi. Tuproqlari böz, qönğir va oç qönğir toğ tuproqlaridan iborat. Ösimlikla…
+ ## Tarixiy obidalar
+ Boysun tumani Örta Osiyoning eng muhim arxeologik hududlaridan biri. Rusça Vikipediyaga köra, 1938–1939-yillarda arxeolog A. P. Okladnikov Boysuntoğdagi Teşiktoş ğorida neandertal bolaning qabrini topgan; Maçay ğori esa …
+ ÖzME'ga köra, tumanda Poyqörğon, Qozimullatepa, Saribandtepa, Darband, Qiziljartepa, Kallaqörğon kabi köplab qadimiy qal'a-şahar xarobalari bor. Darband qişloği yaqinidagi «Temir darvoza» davoni, Sayrob qişloğidagi asriy…
+ ## Aholisi
+ ÖzME'ga köra, aholining asosiy qismini özbeklar taşkil etadi, tojiklar ham yaşaydi; 2000-yilda örtaça ziçlik 1 km² ga 20,8 kişi bölgan. Rusça Vikipediyada esa tumanda tojik va özbeklar ulişi taxminan teng ekani, Pasurxi,…
+ ## Xöjaligi
+ ÖzME'ga köra, tumanda sanoat kam rivojlangan, uning ulişi viloyat sanoat mahsulotining taxminan 0,8% iga töğri keladi. Yer ostida kömir, tabiiy gaz (Gajak), polimetall rudalari, boksit, fosforit, kaliy tuzi, oltingugurt …
+ Qişloq xöjaligining asosiy tarmoqlari — çorvaçilik, ğallaçilik, örmonçilik, beda uruğçiligi, boğdorçilik va uzumçilik. ÖzME ma'lumotiga köra (1999), tumanning 329,3 ming gektar yeridan atigi 6,1 ming gektari suğoriladi, …
+ ## Transport va madaniyat
+ Tuman markazi va toğ qişloqlarini viloyatning asosiy avtomobil yöli bilan boğlaydigan yöllar mavjud. ÖzME'ga köra, 1995-yilda uzunligi 230 km atrofida bölgan Ğuzor — Boysun — Qumqörğon temir yölining qurilişi boşlangan. …
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 2-jild, 474–475-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 84
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)