Bulğor tili

+ Bulğor tili — qadimgi bulğorlarning hozirgi kunda iste'moldan çiqqan turkiy tili. Bulğorlar turkiy qabilalar ittifoqi bölib, ilk örta asrlarda Azov dengizi böylarida, Balkan yarim orolida va Volga — Kama havzasida davlat…

+ ## Tarixi va tarqaliş hududlari

+ Rusça Vikipediyaga köra, «bulğor tili» bir-biriga juda yaqin bölgan, bir-biridan keyin yoki ayni bir davrda mavjud bölgan bir neça tilning umumiy nomidir. Ilk bulğor tili 5–7-asrlarda Azov dengizi atrofidagi Buyuk Bulğor…

+ Volga bulğorlari tili Volga Bulğoriyasida va keyinçalik Oltin Orda tarkibidagi Bulğor ulusida qöllangan. ÖzME'ga köra, bulğorlar davlati Volga va Kama daryolari böyida 10-asrda vujudga kelgan, uning inqirozidan söng bulğ…

+ ## Manbalari

+ Bulğor tilida yozilgan yirik matnlar saqlanmagan. ÖzME'ga köra, til haqida Vizantiya, Yevropa, arman va arab sayyohlarining esdaliklari, qabr toşlaridagi yozuvlar, kişi va joy nomlari asosida fikr yuritiladi. Rusça Vikip…

+ Inglizça Vikipediyaga köra, örta asr arab mualliflari — al-Istaxriy va Ibn Havqal bulğorlar tilini xazarlar tiliga öxşaş deb yozgan, Beruniy esa uni turkiy va xazar tillarining aralaşmasi deb ta'riflagan.

+ ## Til xususiyatlari

+ Bulğor tili umumturkiy tillardan muntazam tovuş farqlari bilan ajralib turadi. ÖzME'ga köra, boşqa qadimgi turkiy tillardagi «z» örnida bu tilda «r», «ş» örnida esa «l» keladi: masalan, «kuz» sözi bulğorça «kyor», «qiş» …

+ Rusça Vikipediyada bulğor tillarining yana bir qator belgilari sanab ötiladi: söz boşidagi «y» tovuşining affrikataga ötişi, ayrim undoşlarning yumşalişi, unlilarning öziga xos rivojlanişi. Fe'l şakllarida ham boşqa turk…

+ ## Ilmiy qaraşlar

+ Inglizça Vikipediyaga köra, ayrim olimlar bulğor tilini hun tili bilan yaqin bölgan deb taxmin qilgan, ammo hun tilidan juda kam söz saqlangani uçun bu fikr isbotlanmagan. Bulğor tilini eroniy tillarga boğlaşga qaratilga…