Çatqol tizmasi
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Чаткальский хребет→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 152
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Çatqol tizmasi — Ğarbiy Tyanşandagi toğ tizmasi; [[m:349|Qirğiziston]] va [[m:337|Özbekiston]] hududida joylaşgan. ÖzME'ga köra, u Farğona va Çatqol vodiylarini bir-biridan ajratib turadi. Rusça Vikipediyaga köra, tizma …
+ ## Joylaşuvi va relyefi
+ ÖzME'ga köra, tizma janubi-ğarbdan şimoli-şarqqa 220 km ga çözilgan; rusça Vikipediya uning uzunligini taxminan 200 km deb beradi. Şimoli-şarqda u Talas Olatovidan Terekbel dovonining biroz ğarbida ajralib çiqadi, janubi…
+ ÖzME'ga köra, tizmada daryo vodiylari bilan ajralgan bir neça yirik toğ massivi bor: Surenota, Qizilnura, Uçtoş, Araşon, Sargardon, Qumbel va boşqalar. Tizmaning tuzilişi nosimmetrik: şimoliy va şimoli-ğarbiy yonbağirlar…
+ ## Geologiyasi
+ ÖzME'ga köra, Çatqol tizmasi gersin burmalanişi davrida şakllangan antiklinoriydir va hozir ham davom etayotgan yangi tektonik harakatlar natijasida kötarilib bormoqda. U asosan paleozoy erasining çökindi, metamorfik va …
+ ## Iqlimi va ösimliklari
+ ÖzME'ga köra, iqlimi kontinental: qişi sovuq, yozi salqin va nam; yiliga 1000 mm dan ortiq yoğin yoğadi, ğarbiy qismida esa kamroq. Rusça Vikipediyaga köra, 2000 m dan baland joylarda qor noyabrdan maygaça yotadi, muzlik…
+ Ösimlik qoplami balandlik böyiça almaşadi. ÖzME'ga köra, etaklardagi böz tuproqlarda lola, qizğaldoq, rang, buğdoyiq, dölana va aççiqbodom ösadi. Yuqoriroqda qönğir toğ-örmon tuproqlarida yonğoq, arça, zarang, qayin, zir…
+ ## Hayvonot dunyosi va muhofazasi
+ ÖzME'ga köra, tizmada qobon, börsiq, olmaxon, baland qismlarida kiyik, qor qoploni, silovsin, böri, ayiq va tulki yaşaydi; quşlardan kaklik, kaptar, bulbul, qirğiy, loçin va kalxat uçraydi. Rusça Vikipediyaga köra, toğ d…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 9-jild, 33–34-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 105
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)