Çokar
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 129
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Çokar — ilk örta asrlarda (taxminan 4—8-asrlarda) Örta Osiyoda yirik yer egalari — dehqonlarning istehkomli qörğonlari va mulklarini qöriqlaş, ularni taşqi hujumlardan himoya qiliş uçun yollangan qurolli otryad hamda şu …
+ ## Tarixiy muhit
+ Ilk örta asrlarda Movarounnahr va unga qöşni hududlarda dehqon sözi bugungi ma'nosidan farq qilgan: u yerni özi işlaydigan kişini emas, balki yer-mulkka ega, qörğonda yaşaydigan zodagonni bildirgan. Bunday mulkdorlar yaş…
+ ## Taşkil etilişi va qurollanişi
+ ÖzME'ga köra, bir dehqonning çokarlar guruhi 30—40 kişidan to 50—100 va undan ortiq navkargaça bölgan. Ular qiliç, qalqon, nayza, kamon va öqqa töla sadoq bilan qurollangan. Jangçilar kuçli, çaqqon va öz xöjayiniga — val…
+ Çokarlar dehqon qörğonlari yonida yoki şahar atrofida qurilgan alohida istehkomlarda yaşagan; bunday qarorgohlar «çokardiza» deb atalgan. ÖzME'ga köra, [[m:572|Toşkent]]dagi Çaqar va [[m:683|Samarqand]]dagi Çokardiza kab…
+ ## Jamiyatdagi örni
+ ÖzME'ga köra, dehqonlar urişlar paytida öz çokarlari bilan birga harbiy yurişlarda qatnaşgan. Tinç davrda esa bu sodiq va jangovar otryad ularga qişloqning dehqonçilik bilan şuğullanuvçi aholisi ustidan öz hukmronligini …
+ ÖzME bu ma'lumotlarni A. Muhammadjonovning 4-asrdan 16-asr boşlarigaça bölgan [[m:337|Özbekiston]] tarixiga bağişlangan kitobiga (Toşkent, 2004) tayanib beradi.
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 9-jild, 136–137-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 81
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)