Demografiya
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Демография→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 142
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Demografiya (yunonça «demos» — xalq va «grafo» — yozaman) — aholining soni, tarkibi, hududiy taqsimoti va ularning tuğiliş, ölim hamda köçiş natijasida qanday özgarib borişini örganadigan fan. ÖzME uni avlodlar almaşinuv…
+ ## Tarixi
+ Inglizça Vikipediyaga köra, aholi haqidagi qaraşlar qadimgi Yunoniston, Rim, Xitoy va Hindiston mutafakkirlarida uçraydi; Gerodot, Platon, Aristotel, Siseron asarlarida bu masalalar körib çiqilgan, örta asrlarda esa Ibn …
+ Zamonaviy demografiyaning boşlanişi ingliz olimi Jon Graunt nomi bilan boğlanadi. Uning 1662-yilda çiqqan, London ölim röyxatlariga asoslangan kuzatuvlari hayot jadvallarining ilk namunasini öz içiga olgan; inglizça Viki…
+ «Demografiya» atamasini 1855-yilda Aşil Giyar kitobi nomida qöllagan; ÖzME va rusça Vikipediya uni fransuz, inglizça Vikipediya esa belgiyalik olim deb ataydi. Bu atama 1882-yilda Jenevada ötgan Xalqaro gigiyena va demog…
+ ## Maqsad va vazifalari
+ ÖzME'ga köra, fanning maqsadi muayyan hudud, mamlakat yoki butun dunyo aholisining takror barpo bölişi jarayonlarini, ularga ta'sir etuvçi omillarni örganiş, muammolarni aniqlaş va kelajakdagi holatni başorat qilişdan ib…
+ - tuğiliş, ölim, nikoh, ajraliş, aholining yoş-jinsiy va oilaviy tarkibi kabi demografik jarayonlarni tahlil qiliş; - aholi soni va tarkibining istiqbolini ilmiy asosda başorat qiliş; - aholi ösişini boşqarişga qaratilga…
+ ## Usullari
+ Demografiyada statistik, tarixiy-qiyosiy, xaritagrafik, sotsiologik va matematik usullar qöllanadi. ÖzME ta'kidlaşiça, demografik tahlil oddiy statistikadan farq qiladi: u faqat mavjud raqamlarni qayd etib qolmay, aholi …
+ Demografiya iqtisodiyot, sotsiologiya, [[m:2335|Geografiya]], [[m:2336|Tibbiyot]] va tarix bilan yaqin aloqada: ulardan ma'lumot oladi va öz navbatida ularga ma'lumot beradi. Köp davlatlarda demografik ma'lumotlarni stat…
+ ## Özbekistonda
+ ÖzME'ga köra, Özbekistonda demografiya fani asosan 1960-yillardan rivojlana boşlagan. XX asrning ikkinçi yarmigaça mamlakatda tuğiliş yuqori bölsa-da, ölim ham yuqoriligi sababli aholi sekin ösgan; keyinçalik ölim kamayi…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 3-jild, 177–179-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 95
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)