Dengiz geologiyasi

+ Dengiz geologiyasi — dengiz va okeanlar tubini taşkil etuvçi Yer pöstining tuzilişi, tarkibi, geologik tarixi va rivojlanişini örganadigan fanlar majmui. Rusça Vikipediyaga köra, u geologik okeanografiya deb ham ataladi …

+ ## Vazifalari

+ ÖzME'ga köra, dengiz geologiyasining asosiy vazifasi okean va dengizlar tubi relyefining paydo bölişi, tarkibi va rivojlanişini aniqlaş, foydali qazilmalar qanday şaroitda hosil bölişi va qayerda joylaşişini örganişdan i…

+ ## Tarixi

+ ÖzME'ga köra, dengiz tubi geologiyasiga qiziqiş şotland geologi Jeyms Xattonning 1788-yilda naşr etilgan «Yer nazariyasi» asaridan boşlangan. Dengiz çökindilarini örganiş böyiça ilk tadqiqotlar 1872–1876-yillarda inglizl…

+ 20-asr boşlarida Skripps okeanografiya instituti va Vuds-Xol okeanografiya instituti kabi markazlar taşkil etilgan. ÖzME'ga köra, 20-asr örtalarida maxsus kemalar, dengiz geofizikasi usullari va suv ostini suratga oliş t…

+ ÖzME'ga köra, 1960-yillardagi tadqiqotlar okean osti Yer pöstining nisbatan yoşligini va okean tubining siljib turişini körsatgan. 1968-yilda AQŞda «Glomar Çellenjer» kemasida çuqur suv osti burğilaşning boşlanişi muhim …

+ ## Tadqiqot usullari

+ Inglizça Vikipediyaga köra, okean tubini odam yoki apparat tuşirmasdan örganişning keng tarqalgan usullari bor. 1960-yillar oxirida yaratilgan yon körinişli sonar qattiq va yumşoq jinslarni akustik aks sado kuçiga qarab …

+ ## Foydali qazilmalar

+ ÖzME'ga köra, dengiz va okean tubidagi foydali qazilmalar asosan neft, gaz, temir rudalari, oltingugurt, fosforit, glaukonitli qum, temir-marganets konkretsiyalari va turli soçma konlardan, jumladan oltindan iborat. Deng…