Detonatsiya
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Детонация→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 127
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Detonatsiya (lotinça detono — «gumburlaş») — moddada issiqlik ajratib boradigan kimyoviy özgarişning tovuş tezligidan katta, doimiy tezlikda tarqalişi. Rusça Vikipediyaga köra, bu yonişning alohida rejimi bölib, unda mod…
+ ## Fizik mohiyati
+ ÖzME'ga köra, detonatsiya paytida kimyoviy özgariş zarba tölqini hosil qilib keçadi: modda siqiladi va qiziydi, köp miqdorda issiqlik va gaz ajraladi, bosim keskin kötarilib, portlaş yuz beradi. Masalan, trotilda bosim 2…
+ Inglizça Vikipediyaga köra, detonatsiya oddiy, tovuşdan sekin tarqaladigan yonişdan (deflagratsiyadan) keskin farq qiladi: deflagratsiyada alanga sekundiga taxminan bir metr, detonatsiyada esa bir kilometr va undan tez t…
+ ## Kaşf etilişi va nazariyasi
+ Inglizça Vikipediyaga köra, detonatsiya hodisasini 1881-yilda fransuz olimlari Marselen Bertlo, Pol Viyel, Ernest Mallar va Anri Le Şatelye kaşf etgan. Uning tarqalişini dastlab 1899-yilda Devid Çepmen va 1905—1917-yilla…
+ ## Dvigateldagi detonatsiya
+ ÖzME'ga köra, dvigatel me'yorida işlaganda alanga sekundiga 10—20 metr tezlikda tarqaladi, detonatsiyada esa bu tezlik sekundiga 1500—2500 metrga yetişi mumkin. Natijada dvigatel notekis işlaydi, silindrlarda taqillaş eş…
+ ÖzME sabablar sifatida sifatsiz yonilği, yaxşi sozlanmagan karbyurator va yonilği nasosining notekis işlaşini körsatadi. Detonatsiyaga moyillik benzin turiga, ayniqsa uning oktan soniga boğliq: Rusça Vikipediyaga köra, o…
+ ## Qöllanilişi
+ ÖzME'ga köra, detonatsiyadan portlatiş işlarida, öta yuqori bosim hosil qilişda, sun'iy olmos va bor nitridi kabi öta qattiq moddalar olişda foydalaniladi. Inglizça Vikipediyaga köra, detonatsiya tölqini sirtlarni qoplaş…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 3-jild, 214–215-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 79
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)