Di
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 24-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Beidi→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 181
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Di, Beydi («Şimoliy Di») — qadimgi xitoy manbalarida Xitoy podşoliklaridan şimolda yaşagan qabila va xalqlarga berilgan umumiy nom. ÖzME bu atamani Şarqiy Xitoy dengizidan Turkistongaça çözilgan hududlarda yaşagan turkiy…
+ ## Nomi va tasnifi
+ Inglizça Vikipediyaga köra, qadimgi xitoyliklar qöşni xalqlarni dunyo tomonlariga qarab atagan: şimoldagilar — di, janubdagilar — man, şarqdagilar — i, ğarbdagilar — jun. Vaqt ötişi bilan bu nomlar umuman «yovvoyi», «bar…
+ Manbalarda Di qabilalari «Qizil Di» (çidi) va «Oq Di» (baydi) guruhlariga ajratiladi; inglizça Vikipediya «Baland Di» degan guruhni ham eslatadi. ÖzME bu bölinişni dunyo tomonlarini rang bilan ifodalaydigan şomonlik e'ti…
+ ## Turmuşi
+ ÖzME'ga köra, qadimda Di qabilalari jun kiyim kiyib, boşlariga quş patlari taqib yurgan, yertöla va ğorlarda yaşagan; olti yirik qabila itni muqaddas hisoblagan. Janubdagi Di çorvaçilik bilan birga dehqonçilik ham qilgan…
+ ## Xitoy podşoliklari bilan munosabatlari
+ Di qabilalari köpinça jun qabilalari bilan birgalikda Xitoy yerlariga hujum qilib turgan. ÖzME'ga köra, xitoyliklar otga miniş mahoratini, jang aravalari va otliq qöşinni saf tortib jang qiliş usullarini Di qabilalaridan…
+ Asta-sekin janubi-şarqiy Di guruhlari xitoyliklar bilan aralaşib, ularning tili va madaniyatini qabul qilgan. Inglizça Vikipediyaga köra, miloddan avvalgi 400-yilga kelib Di va jun qabilalarining mustaqil siyosiy birlikl…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 24-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 3-jild, 238-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 154
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)