Dublin
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Dublin — Irlandiyaning poytaxti va eng yirik şahri. U Irlandiya orolining şarqida, Liffi daryosining Dublin qöltiğiga quyiliş joyida joylaşgan.
Tarixi
13Miloddan keyingi taxminan 140-yilda Ptolemey xaritasida hozirgi Dublin yaqinidagi aholi punkti Eblana nomi bilan tilga olingan. Ingliz Vikipediyasiga köra, bu hududda gaellar 7-asrda yoki undan oldin aholi punkti barpo etgan; keyinroq vikinglar kelgan va taxminan 841-yilda mustahkam baza qurgan. Irlandiya hukumati 988-yilni şahar asos solingan yil deb tan olgan va 1988-yilda şaharning «rasmiy ming yilligi» nişonlangan.
Özbekça Vikipediyada şahar haqidagi dastlabki ma'lumot Irlandiya manbalarida 291-yildan uçraşi, 9-asrdan normannlar bosib olgani aytiladi. Manbalar şahar qaçon bosib olingani va kimlar tomonidan bosib olingani haqida turliça ma'lumot beradi: rus va ingliz Vikipediyalarida 841-yilda vikinglar şaharga asos solgani yoki mustahkam baza qurgani, 1169–1171-yillarda esa ingliz-normann qöşinlari şaharni egallagani qayd etilgan. 1204-yilda qirol Jon buyruği bilan Dublin qasri qurilgan. 1229-yilda birinçi lord-mer tayinlangan, 13-asr oxirida aholisi 8000 kişiga yetgan. 1348-yilda şaharda Qora ölim (vabo) tarqalgan. 1592-yilda qiroliça Yelizaveta I Trinity kollejini asos solgan.
18-asrda şahar tez ösib, aholisi 130 mingdan oşgan. 1800-yilgi Birlaşuv töğrisidagi aktdan keyin siyosiy va iqtisodiy tanazzulga uçragan. 1916-yildagi Pasxa qözğoloni, Irlandiya mustaqillik uruşi va fuqarolar uruşi markaziy Dublinga katta zarar yetkazgan. 1922-yildan Dublin mamlakat poytaxti hisoblanadi. Irlandiya 1973-yilda Yevropa hamjamiyatiga qöşilgaç, şahar yirik Yevropa şahriga aylangan.
Geografiyasi
13Şahar maydoni taxminan 115 km². Liffi daryosi uni şimoliy va janubiy, taxminan teng ikki qismga böladi. Janubdan Dublin toğlari (Viklou toğlarining bir qismi) bilan çegaradoş.
Iqlimi mu'tadil dengiz iqlimi. Rus Vikipediyasiga köra, yanvarda eng yuqori harorat 8 °C, iyulda 20 °C; yillik yoğin 762 mm. Özbekça Vikipediyada yillik yoğin 842 mm deb berilgan, ikki manba raqami bir-biridan farq qiladi.
Aholisi
132022-yilgi aholi röyxatiga köra, şahar kengaşi hududida 592 713, şahar atrofi bilan 1 263 219, Dublin grafligida 1 501 500 kişi istiqomat qilgan. Özbekça Vikipediyada 1996-yil uçun şahar atrofi bilan 953 ming kişi körsatilgan.
Iqtisodiyoti
13Dublin — mamlakatning siyosiy, iqtisodiy va madaniy markazi, transport tuguni va Irlandiya dengizi sohilidagi eng yirik port. Xalqaro aeroport mavjud. Port orqali çorva mollari, göşt, teri va boşqa qişloq xöjaligi mahsulotlari çetga çiqariladi.
Sanoatning yetakçi tarmoqlari — oziq-ovqat (pivo, viski, göşt konservasi) va yengil sanoat. 17-asrdan poplin töqiş bilan maşhur. Kimyo, kemasozlik, maşinasozlik va quriliş sanoati ham rivojlangan. 1759-yilda asos solingan Guinness pivo zavodi keyinçalik şahardagi eng yirik iş beruvçiga aylangan.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Me'moriy yodgorliklardan Dublin qasri, Kraystçerç çerkovi (1038), Sent-Patrik sobori (1190) va ratuşa (1769) saqlangan. Şaharda Dublin universiteti (1591), Milliy universitet, Qirollik musiqa akademiyasi, kutubxonalar, muzeylar, hayvonot boği, Milliy galereya (1864) va teatrlar bor.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Dublin // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/496 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APADublin. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/496
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/496
Raqamlarda
Aholi soni · 3-aprel 2022
593 ming kişi
+7,1 %24-aprel 2016ga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q1761wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q27wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.