Linde Group

Linde (Linde plc, avval The Linde Group) — xalqaro kimyo kompaniyasi, sanoat gazlari yetkazib beruvçi yirik korxona. Kompaniya Germaniyada asos solingan, 2018-yilda Praxair bilan birlaşgaç Irlandiyada röyxatdan ötgan.

Kompaniyaga Karl fon Linde asos solgan. Rusça manbada u 1875-yilda ammiakni siqiş orqali sovitadigan muz yasaş qurilmasini ixtiro qilgani va 1879-yilda Gesellschaft für Linde's Eismasçinen kompaniyasini taşkil etgani aytiladi; inglizça manbada asos solingan sana 1879-yil 21-iyun deb körsatilgan va joyi Visbaden deyiladi. Dastlab kompaniya pivo zavodlari va oziq-ovqat sanoati uçun sovitiş qurilmalari işlab çiqargan.

1895-yilda havoni suyultiriş usuli patentlandi, 1902-yilda gazlarni ajratiş jarayoni patentlandi. 1903-yilda Myunxen yaqinidagi Xyollrigelskroyte zavodida bu jarayon amalda qöllandi. 1907-yilda AQShning Baffalo şahrida Linde Air Products zavodi oçildi. 1917-yilda bu zavod Union Carbide tarkibiga kirdi; keyinçalik Praxair nomini oldi. Manbalarda Praxair ajratib çiqarilgan yil har xil körsatilgan: rusça manbada 1995-yil, inglizça manbada 1992-yil.

Natsistlar hukmronligi davrida Linde AG yoqilği va kauçuk importini örnini bosiş dasturida iştirok etdi. 1935-yilda boşqaruvçi Fridrix Linde Wehrwirtschaftsführer unvonini oldi. Ikkinçi jahon uruşi oldidan va davomida kompaniya bölinmalari qurol-yaroğ sanoati uçun işlagan. Inglizça manbaga köra, 1941-yilda Osventsim lageri uçun IG Farben ga kislorod va geliy qurilmalari işlab çiqarilgan, 1944-yil örtasida 400–500 kişi majburiy mehnatga jalb etilgan.

2000-yilda şved AGA AB sotib olindi (rusça manbada 3,8 mlrd dollar, inglizçada 3,71 mlrd dollar). 2004-yilda sovitiş uskunalari bölinmasi Carrier Corporation ga sotildi. 2006-yilda britaniyalik BOC Group sotib olindi. 2012-yilda Lincare Holdings 4,6 mlrd dollarga xarid qilindi. 2018-yil oktyabrida Praxair bilan birlaşuv yakunlandi; tartibga soluvçilar talabi bilan 2019-yilda ayrim korxonalar sotildi.

2022-yilda Rossiyaga qarşi sanksiyalar joriy etilgaç, Linde Rossiyadagi faoliyatini töxtatdi; Ust-Lugadagi gaz qayta işlaş majmuasi qurilişi bilan boğliq şartnomalar bekor qilindi.

Kompaniyaning ikki asosiy yönalişi bor: gazlar (sanoat va tibbiy gazlar) hamda muhandislik, xarid va quriliş.

Gaz işlab çiqariş: kislorod, azot, argon va nodir gazlar, şuningdek uglerod dioksidi, asetilen, vodorod, geliy, elektron va maxsus gazlar. Ular tibbiyot, neftni qayta işlaş, metallurgiya, oziq-ovqat, elektronika, kimyo va boşqa tarmoqlarda işlatiladi. Gazlar ballonlarda, avtotsisternalarda suyuq holda, joyida örnatilgan generatorlar yoki quvurlar orqali yetkaziladi.

Linde Engineering yirik kimyoviy zavodlarni loyihalaydi va quradi: havoni ajratiş, vodorod va sintez-gaz, tabiiy gazni qayta işlaş, olefinlar işlab çiqariş qurilmalari. Guruhda 1000 dan ortiq jarayon patenti va 4000 dan ortiq yakunlangan loyiha bor.

Linde Vodorod kengaşi (Hydrogen Council) a'zosi. Rusça manbada 2021-yil boşiga qadar kompaniya 140 mingdan ortiq vodorod quyiş şoxobçasi qurgani aytiladi.

• Forbes Global 2000 (2022): 187-örin.
• Fortune Global 500: 463-örin (inglizça manba).
• 2016-yil: daromad 16,9 mlrd yevro, operatsion foyda 4 mlrd yevro; band xodimlar taxminan 60 ming kişi.
• 100 dan ortiq mamlakatda mijozlarga xizmat körsatadi.
• 2021-yil böyiça daromad: Amerika — 39 %, Yevropa, Yaqin Şarq va Afrika — 25 %, Osiyo-Tinç okeani mintaqasi — 20 %; qolgani Linde Engineering hissasiga töğri keladi.

Stiven Enjel (1956-yilda tuğilgan) 2022-yil martidan direktorlar kengaşi raisi; 2018–2022-yillarda boş ijroçi direktor bölgan. Sanjiv Lamba 2022-yil martidan boş ijroçi direktor, 2021-yildan boş operatsion direktor bölgan.

Ştab-kvartira joyi manbalarda farq qiladi: rusça manbada Gilford, inglizçada Uoking (Buyuk Britaniya); rasmiy röyxatdan ötgan joyi — Irlandiya. Gaz bölinmasi inglizça manbaga köra tört operatsion segment va sakkiz mintaqaviy biznes birligiga bölinadi.