Electrolux

Electrolux (AB Electrolux) — ştab-kvartirasi Stokgolmda joylaşgan şved transmilliy kompaniyasi, maişiy va professional texnika işlab çiqaruvçilardan biri. Dastlab Elektromekaniska AB, keyinroq Elektrolux AB deb atalgan.

Kompaniya 1910-yilda Stokgolmda taşkil etilgan, biroq asosçi haqida manbalar turliça ma'lumot beradi. Rus tilidagi Vikipediya Elektromekaniska AB'ni Aksel Venner-Gren asos solgan deydi. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra esa Elektromekaniska 1910-yil 19-yanvarda muhandis Sven Karlstedt tomonidan universal elektr dvigatellar işlab çiqaruvçi sifatida taşkil etilgan, Venner-Gren (sotuvçi) esa 1912-yilda unga 1901-yildan beri köça kerosin lampalarini işlab çiqargan Lux kompaniyasi bilan hamkorlikni taklif qilgan.

Lux AQShning Keller Manufacturing kompaniyasi litsenziyasi asosida çangyutgiçlar çiqargan, Elektromekaniska dvigatellari ularga örnatilgan. Rus manbasiga köra, 1913-yilda 14 kg li birinçi maişiy çangyutgiç (Lux 1) işlab çiqarila boşlagan, 1914-yilda 9 kg li ikkinçi modeli taqdim etilgan.

1919-yilda (ingliz manbasida — 29-avgust) kompaniya nomi Elektrolux AB deb özgartirilgan; nom avvalgi nom va Lux nomining birikmasidir. Ingliz yozuvidagi Electrolux şakli 1957-yilda qabul qilingan. 1925-yilda Karl Munters va Baltzar fon Platen işlanmasi asosida gaz, kerosin yoki elektrda işlaydigan birinçi absorbsion muzlatgiç yaratilgan; rus manbasiga köra, 1936-yilga kelib million donalik muzlatgiç işlab çiqarilgan. Ingliz manbasida 1923-yilda Arctic sotib olingani, kir yuviş maşinalari 1951-yilda, idiş yuviş maşinalari 1959-yilda qöşilgani aytiladi (rus manbasida idiş yuviş maşinasi 1958-yilga tegişli).

Keyingi yillarda köplab kompaniyalar sotib olingan: Eureka (1974), Husqvarna (1978), Zanussi (1984), Frigidaire (1986), AEG Hausgeräte (1994), Westinghouse (2000), CTI (2011), General Electric'ning maişiy texnika bölimi (2014). 2006-yilda Husqvarna alohida kompaniya sifatida ajratib çiqarilgan. 2020-yil 23-martda professional bölinma Electrolux Professional nomi bilan ajratildi. 2022-yil sentabrda Rossiya bozoridan çiqiş va u yerdagi aktivlarni mahalliy rahbariyatga sotiş e'lon qilingan.

Kompaniya xususiy xaridorlar, şuningdek HoReCa va kirxonalar uçun texnika işlab çiqaradi: duxovkalar, pişiriş panellari, mörilar, muzlatgiçlar, vino şkaflari, plitalar, idiş va kir yuviş maşinalari, çangyutgiçlar, mayda maişiy texnika va boşqalar.

Rus manbasida keltirilgan işlanmalar: 2001-yilda birinçi robot-çangyutgiç Trilobit, 2004-yilda birinçi simsiz çangyutgiç Ergorapido, 2000-yilda buğli duxovka, 2013-yilda Sous-Vide funksiyali duxovka.

• Xodimlar soni (2022): 51 ming kişi.
• Mahsulot 120 dan ortiq davlatda sotiladi (kiriş qismida 150 davlat ham aytilgan).
• 2022-yilda 60 mln dan ortiq birlik mahsulot sotilgan.
• 2022-yilda tuşum taxminan 134,9 mlrd kronani taşkil etgan.
• 2018-yil dekabrda Fransiya monopoliyaga qarşi organi narxlar kelişuvi uçun kompaniyani 48 mln yevroga jarimaga tortgan.

Rus manbasiga köra, prezident va boş direktor — Yonas Samuelson, boşqaruv raisi — Ştaffan Bomen. Ingliz manbasida Keyt Maklaflin 2011-yil 1-yanvarda kompaniyaning şved bölmagan birinçi boş direktori bölgani qayd etilgan. 2008-yil 31-dekabr holatiga eng yirik aksiyadorlar: Investor (ovozli aksiyalarning 28,8 %i), Capital Group Funds (7,2 %), Alecta (5,6 %). Kompaniya aksiyalari Stokgolm fond birjasida asosiy röyxatdan ötgan.