Familiya

+ Familiya (lotinça familia — «oila») — kişining ismiga qöşilib yuradigan va avloddan avlodga ötadigan oilaviy nom. U odamning ma'lum bir oilaga yoki umumiy ajdoddan tarqalgan nasl-nasabga mansubligini bildiradi. ÖzME'ga k…

+ ## Sözning kelib çiqişi

+ Söz [[m:170|Lotin tili]]dan olingan. ÖzME'ga köra, Qadimgi Rimda «familia» deganda qon-qarindoşlar bilan birga qullarni ham öz içiga olgan xonadon va uning xöjalik-huquqiy birligi tuşunilgan. Rusça Vikipediyaga köra, das…

+ ## Familiyalarning paydo bölişi

+ Rusça Vikipediyaga köra, hozirgi ma'nodagi familiyalar nisbatan keç paydo bölgan va iqtisodiy aloqalarning kengayişi hamda meros masalalarini tartibga soliş zarurati bilan boğliq. Ular ilk bor 10—11-asrlarda Şimoliy [[m:…

+ Turli xalqlarda familiya tuzilişi farq qiladi. Rusça Vikipediyaga köra, rus va boşqa ayrim slavyan tillarida, şuningdek litva va latiş tillarida ayollar familiyasi erkaklarnikidan şaklan farqlanadi, [[m:276|Islandiya]]da…

+ ## Özbeklarda familiya

+ ÖzME'ga köra, özbeklarda ötmişda hozirgi ma'nodagi familiya bölmagan, ammo kişining otasi va nasabini körsatuvçi vositalar qadimdan mavjud edi. 6—7-asrlardan ota ismiga «öğli» yoki «qizi» sözini qöşib ataş qöllangan; key…

+ 20-asrning 20—30-yillarida familiyalar asosan «Ahmad Fozil öğli», «Xakima Fozil qizi» tarzida yuritilgan. Ziyolilar orasida «-zoda», «-iy», «-viy», «-iya», «-viya» qöşimçalari bilan yasalgan nomlar ham keng tarqalgan: [[…

+ ## Huquqiy jihati

+ ÖzME'ga köra, mustaqillik fuqarolarga familiya va ota ismini, ularning şaklini erkin tanlaş huquqini bergan. Özbekiston qonunlariga köra, har bir fuqaroning familiyasi bölişi kerak: bu uni boşqalardan ajratiş, huquq va m…

+ Familiya inson hayoti davomida özgarişi mumkin. Ensiklopediyaga köra, bolaning familiyasini ota-ona özgartirganda ma'lum yoşdan boşlab bolaning özining roziligi ham talab qilinadi, 16 yoşga tölgan fuqaro buni ota-onasini…