Fard

+ Fard (arabça — «yakka, yolğiz») — Yaqin va Örta Şarq adabiyotidagi eng ixçam şe'riy janr; bir baytdan, ya'ni ikki misradan tuzilgan mustaqil şe'r. Janr nomi ham aynan şu xususiyatni — baytning boşqa baytlarsiz, yolğiz ho…

+ ## Tavsifi

+ ÖzME'ga köra, fardda bitta tugal fikr ilgari suriladi: unda hayotiy tajribadan kelib çiqqan hukm, xulosa yoki badiiy umumlaşma mujassam böladi. Bayt Şarq mumtoz şe'riyatining asosiy birligi hisoblanadi va ğazal, qasida k…

+ ## Mazmuni va xususiyatlari

+ ÖzME fardlarda dolzarb va salmoqli falsafiy-axloqiy ğoyalar aks etişini ta'kidlaydi. Janrning qisqaligi şoirdan, Maşrab ta'biri bilan aytganda, «Ming ma'nini bir nuqta bila muxtasar etiş»ni talab qiladi: katta mazmunni i…

+ ## Namunalar

+ ÖzME fard namunasi sifatida [[m:1095|Zahiriddin Muhammad Bobur]]ning quyidagi baytini keltiradi:

+ Holimni sanga aytib hajr ötiga örgandim, Ey yor, yomon qildim, har neki dedim, yondim.

+ Bu ikki misrada lirik qahramonning öz holini yorga oçib aytgani va şu tufayli hijron dardi yanada alangalangani haqidagi butun bir keçinma ifodalangan. Misol fardning asosiy tamoyilini — kiçik hajmda tugal holat yaratişn…

+ ÖzME'ga köra, fard faqat mumtoz adabiyot doirasida qolmagan: hozirgi özbek şe'riyatida ham bu janrga murojaat qilinadi, xususan, [[m:1280|Abdulla Oripov]], Rauf Parfi va boşqa şoirlar ijodida fardlar uçraydi.