Faxriddin Roziy
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Fakhr al-Din al-Razi→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 138
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Faxriddin Roziy (töliq ismi Abu Abdulloh Muhammad ibn Umar ibn al-Husayn ar-Roziy; 1149 — 1209) — XII asrning taniqli kalom olimi, faylasuf va qomusiy bilimlar sohibi. ÖzME'ga köra, u [[m:720|Ray]] şahrida tuğilgan va [[…
+ ## Hayoti
+ Inglizça Vikipediyaga köra, Faxriddin dastlab otasi Ziyovuddin Makkiydan saboq olgan, keyin Marv va Maroğada tahsil körgan, ustozlaridan biri al-Ğazzoliyning şogirdi bölgan Majdiddin al-Jiliy edi. ÖzME'ga köra, u şofiiy …
+ Olim köp sayohat qilgan: Xorazm, [[m:687|Buxoro]] va Samarqandda bölgan, [[m:678|Ğazna]]da va Hindistonning Panjob ölkasida dars bergan. Inglizça Vikipediyaga köra, Xorazmda mu'taziliylar bilan bölgan bahslari notinçlikk…
+ Olimning muxoliflari ham köp bölgan. ÖzME'ga köra, ular uni diniy-falsafiy qaraşlari uçun dinga putur yetkazişda ayblaganlar. Inglizça Vikipediyaga köra, ilohiyot bilan falsafani uyğunlaştirişga urinişi ba'zi zamondoşlar…
+ ## Ilmiy merosi
+ ÖzME olim ijodini ikki bosqiçga ajratadi. Ilk davrga [[m:1091|Abu Ali ibn Sino]]ning «Al-Işorot va-t-tanbihot» asariga yozilgan şarh hamda Movarounnahr olimlari bilan olib borgan bahslari jamlangan «Munozarot» asari kira…
+ Olim fiqh, mazhab masalalari, adabiyot nazariyasi va yulduzlar ilmiga oid asarlar ham yozgan. ÖzME'ga köra, uning qomusiy asarlaridan biri — xorazmşoh Alouddin Takaş iltimosi bilan bitilgan «Jome' al-ulum» («Ilmlar majmu…
+ ## Qaraşlari va ta'siri
+ Inglizça Vikipediyaga köra, Roziyning falsafiy va ilohiy qaraşlarida Ibn Sino, Abul Barakot al-Bağdodiy va al-Ğazzoliyning ta'siri seziladi. Kosmologiyada u Aristotelning yagona olam haqidagi tasavvurini rad etib, ma'lum…
+ ÖzME'ga köra, olim asarlarining qölyozmalari Özbekiston Fanlar akademiyasi Şarqşunoslik instituti, Qohira, Parij va Drezden kutubxonalarida saqlanadi.
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 9-jild, 79–80-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 91
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)