Fermentlar
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Enzyme→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 122
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Fermentlar, yoki enzimlar — tirik hujayralarda hosil böladigan, asosan oqsil tabiatli biologik katalizatorlar. Ular kimyoviy reaksiyalarni özlari sarflanmagan holda tezlaştiradi. Inglizça Vikipediyaga köra, hujayradagi d…
+ ## Nomi
+ «Ferment» atamasi lotinça fermentum — «açitqi» sözidan olingan. Inglizça Vikipediyaga köra, «enzim» atamasini 1877-yilda nemis fiziologi Vilgelm Kyune qadimgi yunonça «xamirturuşda» ma'nosidagi sözdan yasagan.
+ ## Kaşf etiliş tarixi
+ Hazm şirasi göştni, ösimlik ekstraktlari va sölak esa kraxmalni qandga aylantiriş xususiyati XVII–XVIII asrlardayoq ma'lum bölgan, ammo mexanizmi tuşunilmagan. Inglizça Vikipediyaga köra, birinçi fermentni — diastazani 1…
+ ## Tuzilişi
+ ÖzME'ga köra, fermentlar oqsillar kabi oddiy va murakkab böladi. Murakkab ferment oqsil qismdan (apoferment) va oqsil bölmagan qismdan iborat; bu qism oson ajralsa, koferment yoki kofaktor deyiladi. Koferment vazifasini …
+ ## Ta'sir etiş xususiyatlari
+ Inglizça Vikipediyaga köra, fermentlar reaksiyaning faollaniş energiyasini pasaytirib, uni million martalab tezlaştira oladi, biroq kimyoviy muvozanatni özgartirmaydi. Ularni oddiy katalizatorlardan ajratib turadigan aso…
+ Ferment faolligi harorat va muhitning kislotaliligiga (pH) boğliq. ÖzME'ga köra, odam va issiq qonli hayvonlar fermentlari tana haroratida (37–38°C) eng faol işlaydi, ança yuqori haroratda esa odatda denaturatsiyaga uçra…
+ ## Qöllanilişi
+ ÖzME'ga köra, ferment tizimlari buzilişi (fermentopatiyalar) köplab kasalliklarga sabab böladi; qon zardobidagi fermentlar faolligini ölçaş kasalliklarni erta aniqlaşda keng qöllanadi, ayrim fermentlar esa davolaşda ham …
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: moderator→ Tekşirgan: moderator
Sabab: ÖzME matn qism 01 qaytarildi
− Fermentlar, yoki enzimlar — tirik hujayralarda hosil böladigan, asosan oqsil tabiatli biologik katalizatorlar. Ular kimyoviy reaksiyalarni özlari sarflanmagan holda tezlaştiradi. Inglizça Vikipediyaga köra, hujayradagi d…
− ## Nomi
− «Ferment» atamasi lotinça fermentum — «açitqi» sözidan olingan. Inglizça Vikipediyaga köra, «enzim» atamasini 1877-yilda nemis fiziologi Vilgelm Kyune qadimgi yunonça «xamirturuşda» ma'nosidagi sözdan yasagan.
− ## Kaşf etiliş tarixi
− Hazm şirasi göştni, ösimlik ekstraktlari va sölak esa kraxmalni qandga aylantiriş xususiyati XVII–XVIII asrlardayoq ma'lum bölgan, ammo mexanizmi tuşunilmagan. Inglizça Vikipediyaga köra, birinçi fermentni — diastazani 1…
− ## Tuzilişi
− ÖzME'ga köra, fermentlar oqsillar kabi oddiy va murakkab böladi. Murakkab ferment oqsil qismdan (apoferment) va oqsil bölmagan qismdan iborat; bu qism oson ajralsa, koferment yoki kofaktor deyiladi. Koferment vazifasini …
− ## Ta'sir etiş xususiyatlari
− Inglizça Vikipediyaga köra, fermentlar reaksiyaning faollaniş energiyasini pasaytirib, uni million martalab tezlaştira oladi, biroq kimyoviy muvozanatni özgartirmaydi. Ularni oddiy katalizatorlardan ajratib turadigan aso…
− Ferment faolligi harorat va muhitning kislotaliligiga (pH) boğliq. ÖzME'ga köra, odam va issiq qonli hayvonlar fermentlari tana haroratida (37–38°C) eng faol işlaydi, ança yuqori haroratda esa odatda denaturatsiyaga uçra…
− ## Qöllanilişi
− ÖzME'ga köra, ferment tizimlari buzilişi (fermentopatiyalar) köplab kasalliklarga sabab böladi; qon zardobidagi fermentlar faolligini ölçaş kasalliklarni erta aniqlaşda keng qöllanadi, ayrim fermentlar esa davolaşda ham …
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Enzyme→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 112
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Fermentlar, yoki enzimlar — tirik hujayralarda hosil böladigan, asosan oqsil tabiatli biologik katalizatorlar. Ular kimyoviy reaksiyalarni özlari sarflanmagan holda tezlaştiradi. Inglizça Vikipediyaga köra, hujayradagi d…
+ ## Nomi
+ «Ferment» atamasi lotinça fermentum — «açitqi» sözidan olingan. Inglizça Vikipediyaga köra, «enzim» atamasini 1877-yilda nemis fiziologi Vilgelm Kyune qadimgi yunonça «xamirturuşda» ma'nosidagi sözdan yasagan.
+ ## Kaşf etiliş tarixi
+ Hazm şirasi göştni, ösimlik ekstraktlari va sölak esa kraxmalni qandga aylantiriş xususiyati XVII–XVIII asrlardayoq ma'lum bölgan, ammo mexanizmi tuşunilmagan. Inglizça Vikipediyaga köra, birinçi fermentni — diastazani 1…
+ ## Tuzilişi
+ ÖzME'ga köra, fermentlar oqsillar kabi oddiy va murakkab böladi. Murakkab ferment oqsil qismdan (apoferment) va oqsil bölmagan qismdan iborat; bu qism oson ajralsa, koferment yoki kofaktor deyiladi. Koferment vazifasini …
+ ## Ta'sir etiş xususiyatlari
+ Inglizça Vikipediyaga köra, fermentlar reaksiyaning faollaniş energiyasini pasaytirib, uni million martalab tezlaştira oladi, biroq kimyoviy muvozanatni özgartirmaydi. Ularni oddiy katalizatorlardan ajratib turadigan aso…
+ Ferment faolligi harorat va muhitning kislotaliligiga (pH) boğliq. ÖzME'ga köra, odam va issiq qonli hayvonlar fermentlari tana haroratida (37–38°C) eng faol işlaydi, ança yuqori haroratda esa odatda denaturatsiyaga uçra…
+ ## Qöllanilişi
+ ÖzME'ga köra, ferment tizimlari buzilişi (fermentopatiyalar) köplab kasalliklarga sabab böladi; qon zardobidagi fermentlar faolligini ölçaş kasalliklarni erta aniqlaşda keng qöllanadi, ayrim fermentlar esa davolaşda ham …
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 9-jild, 99–101-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 74
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)