Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Forob

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Opus 5.5SI 100%
    1. General matn · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Отрар→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 146

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Forob — [[m:572|Toşkent]]dan şimoli-ğarbda, Aris daryosining Sirdaryoga quyiliş joyida joylaşgan qadimiy voha va şahar. Hozir bu hudud [[m:350|Qozoğiston]] tarkibida. ÖzME'ga köra, voha daryoning ikkala sohilini egallaga…

      + ## Nomi

      + ÖzME'ga köra, örta asr arab geograflari asarlarida şahar nomi «Borob», fors manbalarida esa «Porob» şaklida uçraydi. Rusça Vikipediyada bu nom suğdçadan «daryoning narigi qirğoği», ya'ni «daryo orti» ma'nosida izohlanadi…

      + ## Voha

      + Arab tarixçisi Ibn Havqalning yozişiça, Forob vohasining uzunligi ham, kengligi ham bir kunlik yöl çamasida bölgan, yerlarining bir qismi şörxok va botqoqlardan iborat edi. Vohada Forobdan taşqari Vosij va Kadar şaharlar…

      + Dastlab vohaning boş şahri Vosij hisoblangan, keyinroq markaz Forobga köçgan. Kadar şahri Vosijdan 2 farsax narida joylaşgan.

      + ## Gullab-yaşnaşi va vayron bölişi

      + ÖzME'ga köra, 9—12-asrlarda Forob mintaqaning eng yirik iqtisodiy va madaniy markazlaridan biriga aylangan. Şahar ark, şahriston va raboddan iborat bölgan. Şahristonning tört darvozasi bölib, uni ikki katta köça kesib öt…

      + Rusça Vikipediyaga köra, Qoraxoniylar davrida bu yerda tanga zarb qiluvçi zarbxona işlagan, 13-asr boşida esa şahar Xorazmşohlar davlati tarkibiga kirgan. Xorazmşoh Alouddin Muhammadning 1210—1211-yillarda zarb etilgan m…

      + ÖzME'ga köra, 1219—1220-yillarda şahar Çingizxon qöşinlari tomonidan vayron qilingan. Rusça Vikipediyaga köra, qamal olti oy davom etgan. Şahar 15-asrda qayta tiklangan; 1405-yil yanvarda Amir Temur Xitoyga yuriş boşida …

      + ## Olimlar vatani

      + Forob örta asrlarda köplab olimlar yetişib çiqqan maskan sifatida tanilgan. ÖzME uni Forobiy va Javhariyning vatani deb körsatadi. Rusça Vikipediya bu yerdan çiqqan olimlar qatorida Abu Nasr Forobiy, astronom Abbos Javha…

      + ## Hozirgi holati

      + Rusça Vikipediyaga köra, şahar xarobalari hozir Qozoğistonning Turkiston viloyatidagi Otrar tumanida, Aris daryosining quyi oqimida joylaşgan. Ular Turkiston şahridan 57 km janubda turadi. Arxeologik qazişmalar 1969-yild…

      + ## Amudaryo böyidagi Forob

      + ÖzME Forob nomli ikkinçi şaharni ham qayd etadi: u örta asrlarda Amudaryoning öng qirğoğida joylaşgan bölib, manbalarda Farabr va Firabr şakllarida uçraydi.

    2. Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 9-jild, 215-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 99

      Sabab: SI yuklaşi (formasiz)