Funksiya (tilşunoslik)

+ Funksiya (lotinça «functio» — «bajariş, amalga oşiriş») — tilşunoslikda til, til birligi yoki lisoniy şaklning u yoki bu vazifani bajariş qobiliyati; tilning jamiyatdagi roli; şuningdek, til tizimining barça sathlarida b…

+ ## Til birliklarining funksiyalari

+ ÖzME'ga köra, har bir til birligi ma'lum maqsadga xizmat qiladi va aynan şu vazifasi tufayli boşqa birliklardan farqlanib, mustaqil mavjud böladi. Masalan, gapda kommunikativ funksiya (voqea haqida xabar beriş) va nomina…

+ ## Tilning funksiyalari

+ Funksiyalar faqat alohida birliklarni emas, tilni yaxlit tizim sifatida tavsiflaşda ham örganiladi. ÖzME tilning asosiy funksiyalari qatorida kommunikativ (aloqa, muomala), biliş, aks ettiriş, fikrni şakllantiriş, aloqa …

+ Rusça Vikipediyaga köra, tilning uçta eng asosiy funksiyasi — kommunikativ (axborot uzatiş), kognitiv yoki gnoseologik (axborotni olib, saqlaş va uzatiş) hamda akkumulyativ (bilimni töplaş va saqlaş). Fransuz tilşunosi A…

+ ## Yakobson modeli

+ Inglizça Vikipediyaga köra, Roman Yakobson nutqiy muloqot aktining har bir omiliga bitta funksiyani moslab, oltita funksiyadan iborat model taklif qilgan; bunda u Karl Byulerning «organon» modeliga tayangan va unga poeti…

+ ## Funksional yondaşuv

+ ÖzME'ga köra, funksional nuqtai nazardan til köp ölçovli tuzilma sifatida qaraladi. Unda namoyon böliş şakllari (oğzaki va yozma nutq), ijtimoiy vazifasi (adabiy til, ijtimoiy guruhlar tili, argo va boşqalar) hamda estet…