Futbol

+ Futbol (inglizça foot — «oyoq» va ball — «töp») — ikki jamoa töpni asosan oyoq bilan urib, uni raqib darvozasiga kiritiş uçun bellaşadigan sport öyini. Inglizça Vikipediyaga köra, dunyoning 200 dan ortiq mamlakatida taxm…

+ ## Öyin qoidalari

+ Har bir jamoada maydonga 11 nafar öyinçi, şu jumladan bitta darvozabon çiqadi. ÖzME'ga köra, darvozaning kengligi 7,32 metr, balandligi 2,44 metr, maydonning uzunligi 90–120 metr, eni esa 45–90 metr oraliğida böladi. Töp…

+ Öyinçilar töpni qöldan boşqa istalgan a'zo — oyoq, boş, kökrak bilan boşqarişi mumkin. Faqat darvozabon öz jarima maydonçasi içida töpni qöl bilan uşlaşga haqli. Inglizça Vikipediyaga köra, öyin qoidalari 1863-yildan buy…

+ ## Tarixi

+ ÖzME'ga köra, futbolga öxşaş öyinlar qadimdayoq Misr va Şarq mamlakatlarida ma'lum bölgan, keyinroq Yevropaga tarqalgan. Zamonaviy futbol Buyuk Britaniyada şakllangan: 1848-yilda Kembrij universiteti öqituvçilari ilk qoi…

+ Xalqaro futbol federatsiyasi — FIFA 1904-yilda Parijda taşkil etilgan; inglizça Vikipediyaga köra, unga hozir 211 milliy federatsiya a'zo. Asosiy xalqaro musobaqa — jahon çempionati 1930-yildan beri, uruş yillaridan taşq…

+ ÖzME futbolning jahonda ommalaşişiga hissa qöşgan öyinçilar sifatida Pele, Maradona, Frans Bekkenbauer, Lev Yaşin, Zinedin Zidan va Ronaldoni tilga oladi.

+ ## Özbekistonda futbol

+ ÖzME'ga köra, Özbekistonda zamonaviy qoidalar asosidagi futbol 20-asr boşlarida paydo bölgan: 1912-yilda [[m:752|Qöqon]]da birinçi jamoa tuzilgan, keyin Farğona, Samarqand, Toşkent, Andijon va Namanganda ham jamoalar vuj…

+ Özbekiston futbol federatsiyasi 1959-yilda taşkil topgan. Mustaqillikdan keyin, 1992-yildan, mamlakat çempionati va kubogi ötkaziladi. Inglizça Vikipediyaga köra, federatsiya 1994-yilda Osiyo futbol konfederatsiyasi va F…

+ ## Turlari

+ Futbolning bir neça turi mavjud. Ulardan biri — mini-futbol (futzal): ÖzME'ga köra, u kiçik maydonda, 3x2 metrli darvozalar bilan öynaladi, maydonda har jamoadan beş nafar öyinçi bölib, öyin vaqti 40 daqiqa. Bu tur böyiç…