Futurizm

+ Futurizm (lotinça futurum — «kelajak») — 20-asr boşlarida Yevropa adabiyoti va san'atida paydo bölgan avangard oqim. Rusça Vikipediyaga köra, u asosan 1910-yillar va 1920-yillar boşida, birinçi navbatda [[m:279|Italiya]]…

+ ## Paydo bölişi

+ ÖzME'ga köra, Italiyada futurizmning tuğilişiga 1909-yil 20-fevralda [[m:469|Parij]]dagi «Figaro» gazetasida «Futurizm manifesti»ning e'lon qilinişi turtki bergan. Manifest muallifi va oqim asosçisi italyan şoiri Filippo…

+ Rusça Vikipediyaga köra, adabiy futurizm an'anaviy grammatikadan voz keçiş, şoirning öz imlosiga haqli ekanini ta'kidlaş, yangi söz yasaş, tezlik va ritmga intiliş bilan ajralib turgan; Marinetti «telegraf uslubi»ni tarğ…

+ ÖzME'ga köra, italyan futuristlari badiiy merosdan voz keçiş bilan birga kuç va zöravonlikni tarğib qilgan, uruşni «dunyo gigiyenasi» deb madh etgan; ularning ayrimlari keyinçalik Mussolini tarafiga ötgan.

+ ## Rus futurizmi

+ ÖzME rus futurizmini mustaqil badiiy harakat sifatida ta'riflaydi. Uning tarixi bir neça guruh faoliyati bilan boğliq: «Gileya», ya'ni kubofuturistlar (V. Xlebnikov, D. va N. Burlyuklar, V. Kamenskiy, V. Mayakovskiy), eg…

+ ÖzME'ga köra, rus futuristlari badiiy ijodni tabiatning taqlidi emas, balki uning davomi deb bilgan. Ular adabiy janr va uslublarning odatiy tizimini buzişga, folklor va mifologik manbalarga qaytişga intilgan, jonli rus …

+ ## Özbek adabiyotida

+ ÖzME'ga köra, Mayakovskiy kabi futurist şoirlarning şuhrati tufayli Özbekistonda ham ularning izdoşlari paydo bölgan. Oltoy, Ş. Sulaymon, U. Ismoilov kabi şoirlar bir muddat tovuş taqlidiga asoslangan, şaklga urğu beruvç…

+ ## Baholar

+ ÖzME futurizmni boşqa avangard oqimlar kabi mavjud dunyo va jahon madaniyati bilan aloqani uzgan, an'anaviy adabiy didga özining «aksilestetikasi»ni qarşi qöygan oqim sifatida tavsiflaydi va uning ifoda vositalari sohasi…