Galileo Galilei
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Galileo Galilei→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 137
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Galileo Galilei (1564-yil 15-fevral, Piza — 1642-yil 8-yanvar, Florensiya yaqinidagi Arçetri) — italyan fizigi, astronomi va mexanigi, aniq tabiatşunoslikning asosçilaridan biri. Inglizça Vikipediyaga köra, uni kuzatuv a…
+ ## Hayoti
+ ÖzME'ga köra, Galiley aslzodalar oilasida tuğilgan. Inglizça Vikipediyaga köra, u taniqli lyutniyaçi, bastakor va musiqa nazariyotçisi Vinçenso Galileyning olti farzandidan katta bölgan; oila keyinroq [[m:505|Florensiya]…
+ Inglizça Vikipediyaga köra, 1589-yilda Piza universitetida matematika kafedrasini egallagan, 1592-yildan 1610-yilgaça Padua universitetida geometriya, mexanika va astronomiyadan dars bergan. Uning homiylari orasida Toska…
+ ## Mexanika sohasidagi işlari
+ ÖzME'ga köra, Galiley jismning qiya tekislik böylab harakati, ma'lum burçak ostida otilgan jismning uçişi va erkin tuşiş qonunlarini birinçi bölib aniqlagan, inersiya qonunini kaşf etgan, kuçlarni qöşiş qoidasini ta'rifl…
+ Inglizça Vikipediyaga köra, Galiley mayatnik tebranişlarini ham tadqiq qilgan: tebraniş davri amplitudaga deyarli boğliq emasligini va davr kvadrati mayatnik uzunligiga proporsional ekanini aniqlagan. U termometrning ötm…
+ ## Astronomik kaşfiyotlari
+ Inglizça Vikipediyaga köra, Galiley 1609-yilda teleskopni takomillaştirib, uni osmonni kuzatişda birinçilardan bölib qölladi. ÖzME uning teleskopi narsalarni 32 marta kattalaştirganini qayd etadi. Galiley Oy sirti noteki…
+ ## Çerkov bilan ziddiyat
+ Galiley Nikolay Kopernikning geliotsentrik ta'limotini qat'iy himoya qilgan. Inglizça Vikipediyaga köra, 1616-yil fevralida inkvizitsiya komissiyasi geliotsentrizmni Muqaddas Kitobga zid deb topgan. 1632-yilda Galiley «D…
+ Inglizça Vikipediyaga köra, umrining qolgan qismini Arçetridagi villasida uy qamoğida ötkazgan va şu yillarda kinematika va materiallar mustahkamligiga bağişlangan «Ikki yangi fan haqida suhbatlar» (1638) asarini yozgan.…
+ ## Dunyoqaraşi va meros
+ ÖzME'ga köra, Galiley tabiat hodisalarini tajriba va matematik tahlil asosida tuşuntirişga intilgan, olamdagi barça hodisalar moddiy asosga ega va mexanika qonunlariga böysunadi, deb hisoblagan, sxolastikaga qarşi çiqqan…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 2-jild, 55–56-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 90
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)