Gil

+ Gil (soz loy) — juda mayda zarraçalardan iborat çökindi toğ jinsi; namlanganda yumşab, istalgan şaklni oladigan, quriganda va kuydirilganda esa qotib qoladigan tabiiy material. ÖzME'ga köra, gil asosan 0,01 mm dan kiçik …

+ ## Xossalari

+ Zarraçalari öta mayda bölgani uçun gil namni yaxşi tortadi (gigroskopik), köp suv siğdiradi, kuçli bökadi, yopişqoq va qovuşqoq böladi. ÖzME'ga köra, suvda tez bökib, yumşoq massa hosil qiladi, qurigaç esa nam paytidagi …

+ Rusça Vikipediyaga köra, gil suvni deyarli ötkazmaydi, şu bois u eng işonçli tabiiy gidroizolyatorlardan biri hisoblanadi; sifatli artezian suvlarining katta qismi gil qatlamlari orasida joylaşadi. Toza gil minerallari o…

+ ## Hosil bölişi va tarkibi

+ ÖzME'ga köra, gil turli toğ jinslarining nuraşidan hosil bölgan mayda mahsulotlarning dengiz va köl havzalari tubida çökib töplanişi natijasida paydo böladi. Katta çuqurliklarda, yuqori bosim ostida u ança qattiq gilli j…

+ Mineral tarkibiga köra gil kaolinit, montmorillonit, galluazit va boşqa minerallardan iborat. Rusça Vikipediyaga köra, gil minerallari kaolinit, smektit (montmorillonit şu guruhga kiradi), gidroslyuda va xlorit guruhlari…

+ ## Dehqonçilikdagi ahamiyati

+ ÖzME'ga köra, [[m:337|Özbekiston]]ning suğorma dehqonçilik hududlaridagi tuproqlar tarkibida uçraydigan kaolinit va montmorillonit yaxşi örganilgan. Bunday gil minerallari tuproqda suv va oziq moddalar rejimini yaxşilayd…

+ ## Qöllanilişi

+ Inglizça Vikipediyaga köra, gil — insoniyatga eng qadimdan ma'lum keramika xomaşyosi: ma'lum eng qadimgi sopol parçalari taxminan miloddan avvalgi 14 000-yilga oid, sopol taxtaçalar esa ilk yozuv vositasi bölgan. Bugun g…