H&M

H&M (Hennes & Mauritz) — Şvetsiya kompaniyasi, Yevropadagi eng yirik kiyim-keçak çakana savdo tarmoği. Boş qarorgohi Stokgolmda joylaşgan; u Ispaniyaning Inditex korporatsiyasidan keyin ikkinçi yirik jahon kiyim-keçak sotuvçisi hisoblanadi.

Kompaniya 1947-yilda Erling Persson tomonidan taşkil etilgan: u Şvetsiyaning Västerås şahrida ayollar kiyimi sotadigan Hennes dökonini oçdi. 1964-yilda Norvegiyada, 1967-yilda Daniyada dökon oçilgan. 1968-yilda Persson Mauritz Widforss ovçilar uçun mahsulotlar dökonini sotib oldi; assortimentga erkaklar va bolalar kiyimi qöşildi, kompaniya nomi Hennes & Mauritz deb özgartirildi.

1974-yilda kompaniya aksiyalari Stokgolm fond birjasida sotila boşlandi. 1976-yilda Skandinaviyadan taşqaridagi birinçi dökon Londonda oçildi. 1998-yilda hm.com orqali onlayn savdo boşlangan. 2000-yil 31-martda Nyu-Yorkdagi Beşinçi avenyuda birinçi AQSh dökoni oçilib, Yevropadan taşqariga çiqiş boşlandi. 2008-yilda uy-rözğor buyumlari savdosi e'lon qilindi. 2013-yil sentabrida Xitoyning Çengdu şahrida 3000-dökon oçildi.

2017-yilning 4-çoragida savdo 4 foizga kamaydi (sönggi 10 yildagi eng yomon körsatkiç), aksiyalar 13 foizga arzonlaşdi. 2020-yilda pandemiya sababli dökonlarning 5 foizini (250 ta) yopiş rejalaştirildi. 2022-yil martida Rossiyaning Ukrainaga bosqinidan söng kompaniya Rossiyadagi dökonlar faoliyatini töxtatdi; rus manbasiga köra, 18-iyulda bozordan butunlay ketişini e'lon qildi.

Kompaniya kiyim-keçak, poyabzal va aksessuarlar sotadi, şuningdek uy uçun mahsulotlar (töqimaçilik va boşqalar), kosmetika va parfyumeriya taklif qiladi. Mahsulotni mustaqil şartnomaviy işlab çiqaruvçilar tayyorlaydi. Rus tilidagi manbaga köra, 2024-yilda guruhga H&M (H&M Home, H&M Beauty, H&M Move bilan), COS, Weekday, Cheap Monday, Monki, & Other Stories, Arket, Singular Society va Sellpy brendlari tegişli bölgan.

2004-yildan boşlab kompaniya taniqli dizaynerlar va ijroçilar bilan hamkorlikda kolleksiyalar çiqaradi. Masalan, 2004-yil noyabrida Karl Lagerfeld kolleksiyasi taqdim etilib, yirik şaharlarda bir soat içida sotilgan. Keyinçalik Stella Makkartni, Viktor & Rolf, Madonna, Roberto Kavalli, Comme des Garçons, Metyu Uilyamson, Jimmi Çu, Versace, Balmain, Katy Perri, Ariana Grande va Billi Eiliş bilan hamkorlik qilingan.

Kompaniya atrof-muhitga ta'siri va işçilar huquqlari yuzasidan bir neça bor tanqid qilingan. Bunga javoban organik paxta va qayta işlangan matolardan H&M Conscious liniyasi yölga qöyilgan. 2020-yil martida H&M JSSTning COVID-19 birdamlik jamğarmasiga yarim million dollar xayriya qilgan.

• 2018-yil noyabr holatiga köra: 4968 dökon, 71 davlat.
• 2024-yil oxirida (rus manbasi): 4250 dökon, 79 davlat; Yevropada 2449, Osiyoda 1049, Amerikada 759 dökon.
• Taxminan 30 foiz tuşum onlayn savdodan kelgan; xodimlar soni 140 ming (rus manbasi). Inglizça manbada 171 mingdan ortiq xodim va 75 bozor körsatilgan.
• 2023/24 moliyaviy yilda tuşum 234,5 mlrd Şvetsiya kronasi (21,3 mlrd dollar).
• Mahsulotni 47 mamlakatdagi 1600 dan ortiq fabrika tayyorlaydi.

Eng yirik aksiyador — Stefan Persson oilasi. Özbekça manbada u aksiyalarning taxminan 37 foiziga egalik qiladi deyilgan; rus manbasida 2025-yil mart oxiriga köra oilaga 62,79 foiz aksiya va 82,31 foiz ovoz tegişli deb körsatilgan.

Rahbarlik böyiça manbalar farq qiladi. Özbekça maqolada prezident va boş direktor Karl-Yohan Persson deb berilgan. Rus manbasiga köra, u 2009–2020-yillarda boş direktor bölgan, 2020-yildan boşqaruv kengaşi raisi. Inglizça manbaga köra, 2020–2024-yillarda boş direktor Helena Helmersson bölgan, 2024-yil yanvaridan boş direktor — Daniel Ervér.