Hujayra
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Клетка→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 117
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Hujayra (lotinça cellula — «katakça») — barça tirik organizmlarning tuzilişi va hayot faoliyatining elementar birligi; öz moddalar almaşinuviga ega, mustaqil yaşay oladigan, köpaya va rivojlana oladigan eng kiçik tirik t…
+ ## Kaşf etiliş tarixi
+ Rusça va inglizça Vikipediyaga köra, hujayrani birinçi bölib ingliz olimi Robert Guk 1665-yilda körgan: u takomillaştirilgan mikroskop orqali pöstloq (probka) kesimini kuzatib, uning asalari uyasiga öxşaş kiçik kataklard…
+ ## Tuzilişi
+ Barça hujayralar yarim ötkazuvçan membrana bilan örab olingan sitoplazmadan va irsiy materialdan iborat. Irsiy apparatning joylaşişiga köra ikki katta guruh ajratiladi. Prokariotlarda (bakteriyalar va arxeylar) alohida y…
+ ÖzME'ga köra, hujayraning turli vazifalarini ixtisoslaşgan içki tuzilmalar — organoidlar bajaradi. Universal organoidlarga yadrodagi xromosomalar, sitoplazmadagi ribosomalar, mitoxondriyalar, endoplazmatik tör, Golji kom…
+ Ösimlik hujayrasi membrana ustidan qattiq qobiq bilan qoplangan; qöşni hujayralar qobiqdagi mayda teşikçalar orqali özaro boğlanadi. Ösişdan töxtagan hujayralar qobiğiga lignin kabi moddalar şimilib, yoğoçning pişiqligin…
+ ## Ölçami va soni
+ ÖzME'ga köra, hujayralar ölçami ayrim bakteriyalardagi 0,1–0,25 mikrometrdan tuyaquş tuxumidagi 155 millimetrgaça boradi. Inglizça Vikipediyaga köra, köpçilik prokariotlar 0,1–5 mikrometr kattalikda, eukariot hujayra esa…
+ ## Ixtisoslaşuvi va köpayişi
+ Bir organizmning barça hujayralari bir xil genomga ega; ular örtasidagi farq genlar faolligining turliça bölişidan kelib çiqadi. ÖzME'ga köra, nerv hujayralari qözğaluvçanlikka, muskul hujayralari qisqarişga, bez hujayra…
+ Eukariot hujayralar asosan mitoz yöli bilan bölinib köpayadi, jinsiy hujayralar esa meyoz natijasida hosil böladi. ÖzME'ga köra, odam organizmida bir sutkada içak epiteliysining taxminan 70 milliard hujayrasi va 2 millia…
+ ## Kelib çiqişi
+ Barça hujayralar tuzilişi va metabolizmidagi umumiylik ularning yagona kelib çiqişidan dalolat beradi. Simbiogenez nazariyasiga köra, mitoxondriyalar va xloroplastlar qadimda xöjayin hujayra içiga kirib qolgan prokariotl…
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: moderator→ Tekşirgan: moderator
Sabab: ÖzME matn qism 01 qaytarildi
− Hujayra (lotinça cellula — «katakça») — barça tirik organizmlarning tuzilişi va hayot faoliyatining elementar birligi; öz moddalar almaşinuviga ega, mustaqil yaşay oladigan, köpaya va rivojlana oladigan eng kiçik tirik t…
− ## Kaşf etiliş tarixi
− Rusça va inglizça Vikipediyaga köra, hujayrani birinçi bölib ingliz olimi Robert Guk 1665-yilda körgan: u takomillaştirilgan mikroskop orqali pöstloq (probka) kesimini kuzatib, uning asalari uyasiga öxşaş kiçik kataklard…
− ## Tuzilişi
− Barça hujayralar yarim ötkazuvçan membrana bilan örab olingan sitoplazmadan va irsiy materialdan iborat. Irsiy apparatning joylaşişiga köra ikki katta guruh ajratiladi. Prokariotlarda (bakteriyalar va arxeylar) alohida y…
− ÖzME'ga köra, hujayraning turli vazifalarini ixtisoslaşgan içki tuzilmalar — organoidlar bajaradi. Universal organoidlarga yadrodagi xromosomalar, sitoplazmadagi ribosomalar, mitoxondriyalar, endoplazmatik tör, Golji kom…
− Ösimlik hujayrasi membrana ustidan qattiq qobiq bilan qoplangan; qöşni hujayralar qobiqdagi mayda teşikçalar orqali özaro boğlanadi. Ösişdan töxtagan hujayralar qobiğiga lignin kabi moddalar şimilib, yoğoçning pişiqligin…
− ## Ölçami va soni
− ÖzME'ga köra, hujayralar ölçami ayrim bakteriyalardagi 0,1–0,25 mikrometrdan tuyaquş tuxumidagi 155 millimetrgaça boradi. Inglizça Vikipediyaga köra, köpçilik prokariotlar 0,1–5 mikrometr kattalikda, eukariot hujayra esa…
− ## Ixtisoslaşuvi va köpayişi
− Bir organizmning barça hujayralari bir xil genomga ega; ular örtasidagi farq genlar faolligining turliça bölişidan kelib çiqadi. ÖzME'ga köra, nerv hujayralari qözğaluvçanlikka, muskul hujayralari qisqarişga, bez hujayra…
− Eukariot hujayralar asosan mitoz yöli bilan bölinib köpayadi, jinsiy hujayralar esa meyoz natijasida hosil böladi. ÖzME'ga köra, odam organizmida bir sutkada içak epiteliysining taxminan 70 milliard hujayrasi va 2 millia…
− ## Kelib çiqişi
− Barça hujayralar tuzilişi va metabolizmidagi umumiylik ularning yagona kelib çiqişidan dalolat beradi. Simbiogenez nazariyasiga köra, mitoxondriyalar va xloroplastlar qadimda xöjayin hujayra içiga kirib qolgan prokariotl…
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Клетка→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 107
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Hujayra (lotinça cellula — «katakça») — barça tirik organizmlarning tuzilişi va hayot faoliyatining elementar birligi; öz moddalar almaşinuviga ega, mustaqil yaşay oladigan, köpaya va rivojlana oladigan eng kiçik tirik t…
+ ## Kaşf etiliş tarixi
+ Rusça va inglizça Vikipediyaga köra, hujayrani birinçi bölib ingliz olimi Robert Guk 1665-yilda körgan: u takomillaştirilgan mikroskop orqali pöstloq (probka) kesimini kuzatib, uning asalari uyasiga öxşaş kiçik kataklard…
+ ## Tuzilişi
+ Barça hujayralar yarim ötkazuvçan membrana bilan örab olingan sitoplazmadan va irsiy materialdan iborat. Irsiy apparatning joylaşişiga köra ikki katta guruh ajratiladi. Prokariotlarda (bakteriyalar va arxeylar) alohida y…
+ ÖzME'ga köra, hujayraning turli vazifalarini ixtisoslaşgan içki tuzilmalar — organoidlar bajaradi. Universal organoidlarga yadrodagi xromosomalar, sitoplazmadagi ribosomalar, mitoxondriyalar, endoplazmatik tör, Golji kom…
+ Ösimlik hujayrasi membrana ustidan qattiq qobiq bilan qoplangan; qöşni hujayralar qobiqdagi mayda teşikçalar orqali özaro boğlanadi. Ösişdan töxtagan hujayralar qobiğiga lignin kabi moddalar şimilib, yoğoçning pişiqligin…
+ ## Ölçami va soni
+ ÖzME'ga köra, hujayralar ölçami ayrim bakteriyalardagi 0,1–0,25 mikrometrdan tuyaquş tuxumidagi 155 millimetrgaça boradi. Inglizça Vikipediyaga köra, köpçilik prokariotlar 0,1–5 mikrometr kattalikda, eukariot hujayra esa…
+ ## Ixtisoslaşuvi va köpayişi
+ Bir organizmning barça hujayralari bir xil genomga ega; ular örtasidagi farq genlar faolligining turliça bölişidan kelib çiqadi. ÖzME'ga köra, nerv hujayralari qözğaluvçanlikka, muskul hujayralari qisqarişga, bez hujayra…
+ Eukariot hujayralar asosan mitoz yöli bilan bölinib köpayadi, jinsiy hujayralar esa meyoz natijasida hosil böladi. ÖzME'ga köra, odam organizmida bir sutkada içak epiteliysining taxminan 70 milliard hujayrasi va 2 millia…
+ ## Kelib çiqişi
+ Barça hujayralar tuzilişi va metabolizmidagi umumiylik ularning yagona kelib çiqişidan dalolat beradi. Simbiogenez nazariyasiga köra, mitoxondriyalar va xloroplastlar qadimda xöjayin hujayra içiga kirib qolgan prokariotl…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 11-jild, 214–216-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 69
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)