Ikuo Xirayama
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Ikuo Xirayama (yaponça tartibda Xirayama Ikuo; 1930-yil 15-iyun, Ikuçijima oroli, Xirosima prefekturasi — 2009) — yapon rassomi, pedagog va jamoat arbobi. An'anaviy yapon rangtasviri — nixonga uslubida işlagan. Inglizça Vikipediyaga köra, Yaponiyada u Eron, Iroq va Xitoyning xayoliy çöl manzaralarini tasvirlagan Buyuk ipak yöli turkumidagi asarlari bilan maşhur bölgan.1
Hayoti va faoliyati
13Inglizça Vikipediyaga köra, Xirayama Xirosima prefekturasidagi Setoda şaharçasida tuğilgan. 1945-yilda Xirosimaga tuşirilgan atom bombasidan omon qolganlardan biri bölgan va bu fojiani keyinçalik asarlarida aks ettirgan. 1952-yilda Tokio san'at maktabini — hozirgi Tokio milliy nafis san'at va musiqa universitetini — tamomlab, rassom Maeda Seyson şogirdi bölgan. Keyinçalik u öz bilim yurtiga ikki marta — 1989–1995 va 2001–2005-yillarda — rektorlik qilgan. U Buddizmning Yaponiyaga kirib kelişiga bağişlangan rasmlar turkumini ham yaratgan.
Özbekiston bilan aloqalari
13ÖzME'ga köra, Xirayama ijodining katta qismi Buyuk ipak yöli tarixiga bağişlangan. Toşkent, Samarqand va Buxoroga qilgan safarlari taassurotlari asosida «Turkiston xarobalari», «Buxoro», «Markaziy Osiyo» kabi kartinalar yaratgan. U yapon va özbek madaniyat arboblari örtasidagi aloqalarni kengaytirişga, qöşma arxeologik ekspeditsiyalar va körgazmalar ötkazişga faol hissa qöşgan. ÖzME'ga köra, 2001-yilda öz mablağiga Toşkentda Xalqaro madaniyat karvonsaroyini qurdirgan.
Madaniy merosni asraş
13Xirayama YUNESKO işlari böyiça Yaponiya milliy komissiyasiga raislik qilgan, Yaponiya Şarq madaniyati muzeyini asos solgan va unga rahbarlik qilgan. ÖzME'ga köra, u Afğoniston va Iroqning madaniy yodgorliklarini saqlab qoliş jamğarmasi prezidenti bölgan; inglizça Vikipediya uning Bamiyan Budda haykallari kabi jahon merosini muhofaza qilişdagi xizmatlarini alohida qayd etadi. U Britaniya muzeyiga Şarq rangtasvirini ta'mirlaydigan ustaxona taşkil etiş uçun 500 ming funt sterling xayriya qilgan; 1994-yilda oçilgan bu ustaxona uning nomi bilan atalgan. Xirayama Ipak yöli bilan boğliq Gandhara haykallari, Sosoniylar kumuş buyumlari va tangalarni ham töplagan; uning kolleksiyasi Yamanaşi prefekturasidagi Xokuto şahridagi Ipak yöli muzeyida saqlanadi.
Mukofotlari
13ÖzME'ga köra, Xirayama Vatikanning Avliyo Georgiy ordeni (1974), Fransiya (1991) va Şveysariya (1995) mukofotlari, bir qator Yaponiya mukofotlari hamda Özbekiston Fanlar akademiyasining Oltin medali (2002) bilan taqdirlangan. Inglizça Vikipediyaga köra, 1996-yilda Fransiyaning Faxriy legion ordeni, 1998-yilda Yaponiyaning Madaniyat ordeni bilan mukofotlangan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Ikuo Xirayama // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3457 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAIkuo Xirayama. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3457
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3457
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Inglizça Vikipediya: Ikuo Hirayamaen.wikipedia.org
- 2ÖzME, 9-jild, 122–123-b.manbaa.uz · ÖzME, 9-jild, 122–123-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.