Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Immanuil Kant

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Opus 5.5SI 100%
    1. General matn · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Immanuel Kant→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 136

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Immanuil Kant (nemisça Immanuel Kant; 1724 — 1804) — nemis faylasufi, Ma'rifatparvarlik davrining yirik mutafakkiri va nemis mumtoz falsafasining asosçilaridan biri. U biliş nazariyasi, metafizika, axloq, estetika va huq…

      + ## Hayoti

      + Kant 1724-yil 22-aprelda Şarqiy Prussiyadagi Kenigsberg şahrida (hozirgi Rossiyaning Kaliningrad şahri) tuğilgan. Inglizça Vikipediyaga köra, uning otasi egar-jabduq ustasi bölgan, oila lyuteranlikning pietizm oqimiga ma…

      + ÖzME'ga köra, 1770–1796-yillarda u Kenigsberg universitetida professor bölib, mantiq, metafizika va tabiiy fanlardan, xususan, geografiyadan dars bergan. Inglizça Vikipediyaga köra, Kant qat'iy tartib bilan yaşagan: qöşn…

      + ## Ijodiy bosqiçlari

      + ÖzME Kant falsafasi rivojini bir neça bosqiçga ajratadi. Dastlabki, tabiiy-ilmiy bosqiçda u 1755-yilda «Osmonning umumiy tabiiy tarixi va nazariyasi» asarini yozgan. Inglizça Vikipediyaga köra, unda Quyoş tizimi ulkan ay…

      + Keyingi «tanqidiy» davrda Kant uç asosiy asarini yaratgan: «Sof aqlning tanqidi» (1781, ikkinçi naşri 1787), «Amaliy aqlning tanqidi» (1788) va «Mulohaza qobiliyatining tanqidi» (1790). Umrining sönggi yillarida u mantiq…

      + ## Biliş nazariyasi

      + Kant falsafasining markazida inson bilişining imkoniyatlari va çegaralari masalasi turadi. Inglizça Vikipediyaga köra, «Sof aqlning tanqidi» asarida u transsendental idealizm ta'limotini işlab çiqqan: makon va zamon — ta…

      + ÖzME'ga köra, Kant «narsa özida» (öz holiça mavjud obyekt) bilan «biz uçun narsa» (inson idrok etgan qismi)ni farqlagan va birinçisi bilib bölmasligini ta'kidlagan; ÖzME bu qaraşni agnostitsizmga yaqin deb baholaydi. Kan…

      + ## Axloq va ijtimoiy qaraşlari

      + Kant axloq falsafasini 1785-yildagi «Axloq metafizikasi asoslari», «Amaliy aqlning tanqidi» va 1797-yildagi «Axloq metafizikasi» asarlarida bayon qilgan. Uning markaziy tuşunçasi — kategorik imperativ: inson şunday harak…

      + Ijtimoiy falsafada u axloqning siyosatdan ustunligini ta'kidlagan, boşqa xalqlar yerini bosib olişni va «böl va hukmronlik qil» siyosatini axloqqa zid deb qoralagan, inson huquqlarini muqaddas sanagan. Inglizça Vikipediy…

      + ## Ta'siri

      + Kant ğoyalari keyingi falsafa rivojini katta darajada belgilagan. ÖzME'ga köra, Iohann Gaman, Iohann Gerder va Fridrix Yakobi uning qaraşlariga qarşi çiqqan, Fixte, Şelling va Gegel esa öz tizimlarini Kant merosi bilan b…

    2. Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 4-jild, 122–123-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 89

      Sabab: SI yuklaşi (formasiz)