Islom Şoir Nazar öğli

Islom şoir Nazar öğli (1874–1953) — özbek baxşisi, dostonçi va xalq şoiri, Narpay dostonçilik maktabining yirik vakili. ÖzME'ga köra, u 1874-yilda hozirgi Narpay tumani hududida tuğilgan va 1953-yil 17-iyulda vafot etgan. 1940-yilda unga Özbekiston xalq şoiri unvoni berilgan. Rusça Vikipediyaga köra, uning asl ismi Islom Nazarov bölib, u Narpay tumanidagi Ğalla Qassob qişloğida kambağal mardikor oilasida dunyoga kelgan.1

ÖzME'ga köra, Islom şoir dömbira çertiş, terma va doston aytişni bobosi Rajab şoirdan örgangan, keyinroq Ernazar şoirning şogirdi bölgan. Rusça Vikipediya uning ustozlari qatorida Ergaş Jumanbulbul öğlini ham tilga oladi. ÖzME'ga köra, u 22 yoşidayoq dostonçi sifatida el orasida tanilgan; 30 ga yaqin xalq dostonini, köplab xalq qöşiqlari va ertaklarini yoddan bilgan.

ÖzME'ga köra, baxşi Özbekistonning şahar va qişloqlarini kezib, «Alpomiş», «Kuntuğmiş», «Göröğli», «Orzigul», «Ravşanxon», «Gulixiromon», «Yakka Ahmad» kabi dostonlarni kuylagan, Maxtumquli, Berdaq, Maşrab va boşqa şoirlarning şe'rlarini ham ijro etgan. Ensiklopediyaga köra, uning ijrosidagi «Orzigul», «Zulfizar bilan Avazxon» kabi dostonlarda ijtimoiy adolatsizlik va unga qarşi kuraş ğoyasi, «Kuntuğmiş» va «Sohibqiron»da esa xalqparvarlik mavzusi yetakçi örin tutadi. Rusça Vikipediyaga köra, «Orzigul» uning inqilobdan oldingi davrda yaratilgan eng maşhur asari bölib, unda oddiy xalqning oğir hayoti tasvirlangan va özbek ayollarining gözalligi madh etilgan.

ÖzME'ga köra, «Böl omon», «Mehribonlar, hormangiz» kabi termalarida mehnatkaş insonning turmuşi kuylangan. Ikkinçi jahon uruşi yillarida uning «Jangnoma» (1941) va «Qahramonnoma» (1942) töplamlari bosilib, ularda özbek jangçilarining jasorati uluğlangan. Uruşdan keyingi ijodida bunyodkorlik («Obodlik uçun», «Tinçlik bölur barqaror») va tinçlik uçun kuraş mavzulari muhim örin olgan; «Tinçlik jarçisi» asari Nozim Hikmatga bağişlangan.

ÖzME baxşi asarlarini badiiy pişiqligi, zamonaviyligi hamda xalq iboralari, maqol va hikmatli sözlarga boy tili bilan ajralib turadi, deb baholaydi.

ÖzME'ga köra, Islom şoirdan «Orzigul», «Gulixiromon», «Sohibqiron», «Erali va Şerali», «Kuntuğmiş», «Tohir va Zuhra» kabi dostonlar va köplab termalar yozib olinib, naşr etilgan, ayrimlari qardoş xalqlar tillariga ögirilgan. 1953-yilda uning «Tanlangan asarlar»i bosilgan. Narpay tumanidagi köça va maktab baxşi nomi bilan ataladi, 1975-yilda esa uning tavalludining 100 yilligi nişonlangan.