Jarib

+ Jarib (arabça) — Şarq mamlakatlarida, jumladan Markaziy Osiyoda qöllanilgan ölçov birligi. U yer yuzasini, ayrim joylarda esa hajm va oğirlikni ölçaşda işlatilgan. ÖzME'ga köra, jarib 7-asrdan boşlab qöllanila boşlagan, …

+ ## Yuza ölçovi sifatida

+ Yuza ölçovi sifatida jarib tanobga teng bölgan: ÖzME ma'lumotiga köra, bir jarib 3600 kvadrat gazni taşkil etgan. Ayrim adabiyotlarda bir gaz 66,5 santimetr deb olinadi; bu hisobda bir jarib taxminan 1592 kvadrat metrga …

+ Markaziy Osiyoning huquqiy hujjatlarida jarib va tanob bir xil yuza ölçovini anglatgan. Yer ölçaş bilan şuğullangan mansabdor jaribkaş yoki jarib amin deb atalgan.

+ ÖzME'ga köra, Eronda hozirgi davrda bir jarib rasman bir gektarga tenglaştirilgan. Biroq mahalliy turlari ham saqlanib qolgan bölib, ularning qiymati taxminan 400 dan 1450 kvadrat metrgaça özgaradi. Masalan, «jaribi şohi…

+ ## Oğirlik ölçovi sifatida

+ Oğirlik birligi sifatida jaribning qiymati ham joy va zamonga qarab özgargan. ÖzME keltirgan ma'lumotlarga köra, 7–9-asrlarda Madinada bir jarib 22,825 kilogramm bölgan. 10-asrda Eronning turli hududlarida u 32,5 kilogra…

+ ## Hajm ölçovi sifatida

+ Hajm ölçovi sifatida jarib odatda ma'lum miqdordagi buğdoy siğadigan idiş hajmi bilan belgilangan. ÖzME'ga köra, 7-asrda [[m:2381|Madina]]da xalifa Umar davrida bir jarib 4,2125 litrga teng bölib, unga 3,245 kilogramm bu…

+ ## Ahamiyati

+ Jarib qiymatlarining bunçalik xilma-xilligi örta asr ölçov tizimlari mahalliy an'analarga tayanganini körsatadi. Şu bois tarixiy hujjatlardagi yer maydonlari yoki soliq miqdorlarini tahlil qilişda jaribning qaysi davr va…