Kabisa yil
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Високосный год→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 142
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Kabisa yil (arabça «kabisa» — «töla», «töldirilgan») — oddiy yildan bir kun uzun, ya'ni 366 kundan iborat kalendar yil. Hozir amaldagi kalendarda bu qöşimça kun fevral oyiga qöşiladi va fevral 29 kunga yetadi. Rusça Viki…
+ ## Nima uçun kerak
+ Yerning Quyoş atrofida töla aylanişi (tropik yil) butun kunlar soniga teng emas. Rusça Vikipediyaga köra, uning örtaça davomiyligi taxminan 365 kun 5 soat 49 daqiqa. Agar har yil aniq 365 kun deb hisoblansa, kalendar har…
+ ## Yuliy kalendari
+ Rusça Vikipediyaga köra, miloddan avvalgi 45-yilda Yuliy Sezar Iskandariya astronomlari işlab çiqqan kalendarni joriy etgan. Unda yil 365,25 kunga teng deb olingan: uç yil 365 kundan, har törtinçi yil esa 366 kundan ibor…
+ ## Grigoriy kalendari
+ Yuliy yili tropik yildan taxminan 11 daqiqaga uzun bölgan, bu farq qariyb 128 yilda bir sutkaga yetadi. Rusça Vikipediyaga köra, XVI asrga kelib bahorgi tengkunlik 21-martdan taxminan 10 kun oldinga siljib qolgan. 1582-y…
+ - 4 ga qoldiqsiz bölinadigan yil kabisa yil hisoblanadi; - ammo 100 ga bölinadigan yillar kabisa emas, agar ular 400 ga ham bölinmasa; - 400 ga bölinadigan yillar kabisa yil böladi.
+ ÖzME'ga köra, şu sababli 1700, 1800, 1900 va 2100-yillar kabisa yil emas. Rusça Vikipediyaga köra, 1600 va 2000-yillar esa kabisa yil bölgan.
+ ## Şarq kalendarlarida
+ ÖzME'ga köra, qadimgi Eronda yil 365 kundan — 30 kunlik 12 oy va yana 5 qöşimça kundan iborat bölgan, har 120 yilda esa bitta qöşimça oy kiritilgan. Umar Xayyom taklif qilgan kalendarda 33 yillik davr ajratilgan bölib, u…
+ Rusça Vikipediyaga köra, yahudiy kalendarida kabisa yilga qöşimça oy qöşiladi: 19 yillik davrning 7 yili 13 oydan iborat. Islomning hisoblangan (jadval) hijriy kalendarida esa 30 yillik davr içida ayrim yillarga zulhijja…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 4-jild, 6-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 95
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)