Karbonatlar

+ Karbonatlar (lotinça carbo, carbonis — «kömir») — karbonat kislota (H2CO3) tuzlari. Ularning tarkibida karbonat ioni CO3²⁻ yoki gidrokarbonat ioni HCO3⁻ böladi. Rusça Vikipediyaga köra, organik kimyoda karbonatlar deb ka…

+ ## Turlari

+ ÖzME'ga köra, karbonatlar uç guruhga bölinadi. Normal, ya'ni örta karbonatlar CO3²⁻ anionini tutadi (masalan, kaliy karbonat K2CO3). Nordon karbonatlar — gidrokarbonatlar — HCO3⁻ anionini tutadi (masalan, kaliy gidrokarb…

+ ## Xossalari

+ Rusça Vikipediyaga köra, noorganik karbonatlarning deyarli barçasi rangsiz moddalar. ÖzME'ga köra, örta karbonatlardan faqat işqoriy metallar, ammoniy va bir valentli talliy tuzlari suvda yaxşi eriydi, bariy, kalsiy, str…

+ Qizdirilganda karbonatlar parçalanadi: masalan, kalsiy karbonat CaCO3 → CaO + CO2 tenglamasi böyiça söndirilmagan ohak va karbonat angidridga ajraladi. Rusça Vikipediyaga köra, metall qança faol bölsa, parçalaniş şunça y…

+ Rusça Vikipediyaga köra, suvda erigan karbonat angidrid erimaydigan kalsiy va magniy karbonatlarini eruvçan gidrokarbonatlarga aylantiradi. Bu jarayon suvning vaqtinçalik qattiqligini keltirib çiqaradi; suv qaynatilganda…

+ ## Tabiatda tarqalişi va qöllanişi

+ ÖzME'ga köra, karbonatlar tabiatda kalsit, dolomit, ohaktoş, malaxit, magnezit kabi minerallar va toğ jinslari holida keng tarqalgan. Inglizça Vikipediyaga köra, eng köp uçraydigan karbonat minerali — kalsit, ya'ni kalsi…

+ ÖzME'ga köra, rux, temir, marganets, qörğoşin va mis karbonatlari qimmatli metall rudalari hisoblanadi. Ohaktoş, magnezit va viterit qurilişda, olovbardoş materiallar işlab çiqarişda va kimyo sanoatida xom aşyo sifatida …