Karel Çapek

+ Karel Çapek (çexça Karel Čapek; 1890–1938) — çex yozuvçisi, dramaturg, jurnalist va tanqidçi, XX asr çex adabiyotining mumtoz vakili. U ayniqsa ijtimoiy-fantastik asarlari bilan dunyoga tanilgan: aynan uning «R.U.R.» pye…

+ ## Hayoti

+ ÖzME'ga köra, Çapek 1890-yil 9-yanvarda Male-Svatonevitse qişloğida tuğilgan va 1938-yil 25-dekabrda [[m:444|Praga]]da vafot etgan. Inglizça va rusça Vikipediyaga köra, otasi Antonin Çapek şifokor, onasi Bojena esa mahal…

+ Çapek Praga universitetining falsafa fakultetini 1915-yilda tugatib, falsafa doktori darajasini olgan; Berlin va Parij universitetlarida ham tahsil körgan. ÖzME'ga köra, 1921–1922-yillarda Praga teatrida rejissyor bölgan…

+ 1935-yilda aktrisa Olga Şaynpflyugovaga uylangan. 1938-yilgi Myunxen kelişuvidan söng mamlakatni tark etişdan boş tortgan. Inglizça Vikipediyaga köra, toşqindan zarar körgan dala hovlisini ta'mirlaş çoğida şamollab, zoti…

+ ## Ijodi

+ ÖzME'ga köra, Çapekning ilk hikoyalari akasi bilan birgalikda yozilib, «Şu'lavor tubsizliklar» (1916) va «Krakonoş boği» (1918) töplamlariga kirgan. «Çormixga tortiş» (1917) va «Ğamgin hikoyalar» (1921) töplamlarida uruş…

+ Yozuvçini jahonga ayniqsa ijtimoiy fantastika tanitgan. ÖzME bu turkumga «R.U.R.» (1920) va «Makropulos vositasi» (1922) dramalarini, «Absolyut fabrikasi» (1922) va «Krakatit» (1924) romanlarini kiritadi; ularda muallifn…

+ Inglizça Vikipediyaga köra, Çapek ilmiy fantastika alohida janr sifatida şakllanmasdan avval ommaviy işlab çiqariş, yadro quroli va sun'iy aqlli mavjudotlar kabi mavzularni axloqiy jihatdan yoritgan. U jonli xalq tiliga …

+ ## «Robot» sözi

+ ÖzME «robot» sözini Çapek öylab topgan, deb yozadi. Inglizça va rusça Vikipediyaga köra esa, yozuvçining özi bu sözni akasi Iosif taklif qilganini aytgan: dastlab u sun'iy odamlarni lotinça «labor» sözidan «labori» deb a…