Karol Şimanovskiy

+ Karol Matsey Şimanovskiy (polyakça Karol Maciej Szymanowski; 1882-yil 6-oktabr, Timoşovka — 1937-yil 29-mart, Lozanna) — polyak kompozitori, pianinoçi va musiqa jamoat arbobi. ÖzME uni zamonaviy polyak milliy kompozitorl…

+ ## Hayoti

+ Şimanovskiy hozirgi [[m:390|Ukraina]] hududidagi Timoşovka qişloğida san'atga yaqin oilada dunyoga kelgan. ÖzME'ga köra, u fortepiano çalişni dastlab otasidan, keyin toğasi G. V. Neygauzdan örgangan va sakkiz yoşida ilk …

+ 1901-yilda kompozitor [[m:583|Varşava]]ga köçib, kompozitsiya va musiqa nazariyasi böyiça öqişni davom ettirgan. 1905-yilda u «Yoş Polşa» nomli yoş kompozitorlar birlaşmasiga a'zo bölgan. Keyinroq [[m:218|Avstriya]] va […

+ Rusça Vikipediyaga köra, 1920-yillar boşidan Şimanovskiy Zakopane şahrida yaşab, polyak xalq musiqasini örgangan; 1926–1929 va 1930–1933-yillarda Varşava konservatoriyasiga rahbarlik qilgan. Umrining söngi yillari moddiy…

+ ## Şarq mavzulari

+ ÖzME'ga köra, ijodiy izlanişlar davomida Şimanovskiy Jazoir, Tunis va boşqa Şarq mamlakatlariga safar qilgan va u yerlarda diniy marosimlarda ijro etiladigan kuy va usullarni yozib olgan. Şarqona mavzular uning ijodida b…

+ Bu yönalişdagi eng yetuk asari ÖzME'ga köra 3-simfoniya — «Tun haqidagi qöşiq» (1914) hisoblanadi. U [[m:1093|Jaloliddin Rumiy]]ning «Imşab» («Bu keça») radifli ğazali matniga yakkaxon xonanda, xor va simfonik orkestr uç…

+ ## Boşqa asarlari

+ Şimanovskiy «Xagit» (1922) va «Qirol Roger» (1926) operalari, «Xarnasi» (1934) baleti, diniy asarlar (ular orasida eng maşhuri — «Stabat Mater»), çolğu konsertlari va köplab kamer turkumlar, jumladan «Şahrizoda» muallifi…

+ ÖzME'ga köra, kompozitor romantizm va impressionizm tamoyillarini, Uyğoniş davri musiqasi unsurlarini va milliy folklor janrlarini uyğunlaştirib, özigagina xos musiqiy uslub yaratgan.

+ ## Xotirasi

+ Rusça Vikipediyaga köra, 1976-yilda Zakopaneda Karol Şimanovskiy muzeyi oçilgan. Ukrainaning Kropivnitskiy (sobiq Yelisavetgrad) şahrida ham uning nomidagi musiqa madaniyati muzeyi bor.