Kompas
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Компас→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 133
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Kompas (italyança compasso) — geografik (haqiqiy) yoki magnit meridiani yönalişini aniqlaydigan asbob. U dengizda va havoda yöl topiş, geodeziya, topografiya, kon işi va harbiy işda qöllanadi. Rusça Vikipediyaga köra, no…
+ ## Turlari
+ ÖzME kompasning bir neça xilini ajratadi va har biri qaysi hodisaga tayanişini körsatadi. Magnitli kompasda magnitlangan mil Yer magnit maydonida magnit meridiani böylab, şimol–janub yönalişida örnaşadi. Giroskopik kompa…
+ Inglizça Vikipediyaga köra, kompas şkalasida yönaliş odatda gradusda körsatiladi: şimol — 0°, şarq — 90°, janub — 180°, ğarb — 270°. Bu qiymatlar azimut aniqlaşga imkon beradi.
+ ## Tarixi
+ ÖzME'ga köra, kompas turlari orasida eng qadimiysi — magnitli kompas. Inglizça Vikipediyaga köra, magnit kompas dastlab Xitoyda Xan sulolasi davrida fol oçiş vositasi sifatida paydo bölgan, Sun sulolasi davrida, 11-asrda…
+ Rusça Vikipediyaga köra, zamonaviy girokompasning ilk namunasini nemis muhandisi German Anşyuts-Kempfe yaratgan (patent 1908-yil), köp ötmay amerikalik Elmer Sperri ham şunday asbob qurgan. Girokompas körsatkiçi magnit q…
+ ## Kamçiliklari
+ ÖzME magnitli kompasning asosiy kamçiligini magnit va geografik qutblar yönalişi örtasidagi farqni doim hisobga oliş zarurati bilan izohlaydi. Inglizça Vikipediyaga köra, bu burçak magnit oğiş deb ataladi, u joyga qarab …
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 4-jild, 530-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 85
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)