Lenovo

Lenovo Group Limited (xitoyça: 联想) — Gonkongda röyxatdan ötgan xitoylik transmilliy kompaniya. U şaxsiy kompyuterlar, noutbuklar, smartfonlar, serverlar va boşqa elektronika işlab çiqaradi.

Kompaniya 1984-yil 1-noyabrda Pekinda «Legend» nomi bilan taşkil etilgan. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, uni Liu Çuanzhi va Danny Lui boşçiligidagi muhandislar guruhi 200 ming yuan boşlanğiç mablağ bilan asos solgan; rus tilidagi Vikipediyada asosçilar Liu Çuanzhi va Xitoy Fanlar akademiyasining yana 10 a'zosi deb körsatilgan. Dastlabki nomi «New Technology Developer Incorporated» bölib, ikki yildan söng «Legend»ga almaştirilgan. Dastlabki yillarda kompaniya televizor va elektron soatlar importi bilan şuğullangan, şuningdek IBM kompyuterlarini ieroglif bilan işlaşga moslaştirgan. Öz kompyuterini 1990-yilda işlab çiqargan.

1994-yilda aksiyalari Gonkong fond birjasiga çiqarilib, kompaniya qariyb 30 mln dollar jalb qilgan. 1997-yilda (rus tilidagi Vikipediyaga köra) Xitoyda sotilgan şaxsiy kompyuterlar soni böyiça birinçi öringa çiqqan. 2003-yilda kompaniya nomi Lenovoga özgartirildi. Nom «Le-» (Legend dan) va lotinça «novo» («yangi») qismlaridan tuzilgan. Xitoyça nomi «assotsiatsiya», «boğliq fikrlaş» ma'nolarini beradi. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, «Legend» nomi köp mamlakatlarda allaqaçon band bölgani uçun u almaştirilgan.

2004-yil dekabrda IBMning şaxsiy kompyuterlar bölimini sotib oliş e'lon qilindi. Rus va ingliz tilidagi manbalarga köra, Lenovo bu bölim uçun 1,25 mlrd dollar tölab, IBMning 500 mln dollarlik qarzini öz zimmasiga olgan; bitim kompaniyani dunyoda uçinçi yirik kompyuter işlab çiqaruvçiga aylantirgan. 2011-yilda NEC bilan qöşma korxona tuzildi (Lenovo — 51 %, NEC — 49 %), şu yili nemis Medion kompaniyasi sotib olindi. 2014-yilda IBMning x86-serverlar biznesi 2,3 mlrd dollarga, Motorola Mobility esa Google'dan 2,9 mlrd dollarga xarid qilindi. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, 2013-yilda Lenovo birinçi marta sotilgan kompyuterlar soni böyiça dunyoda eng yirik sotuvçiga aylangan.

Kompaniya şaxsiy kompyuterlar, noutbuklar, planşetlar, smartfonlar, serverlar, monitorlar, videoproyektorlar va boşqa qurilmalar işlab çiqaradi. Asosiy savdo belgilari: Lenovo, ThinkPad, ThinkCentre, ThinkVision, IdeaPad, Legion, LOQ, Yoga va Motorola. Lenovo şuningdek NEC bilan Yaponiya bozori uçun kompyuter çiqaradigan Lenovo NEC Holdings qöşma korxonasining iştirokçisi.

Manbalarga köra, kompaniyaning AQSH, Hindiston, Meksikada öz zavodlari bor, 2007-yil noyabrda Polşada Yevropadagi birinçi zavodi oçilgan.

• 2022/23 moliyaviy yilda daromad — 61,9 mlrd dollar (Xitoy — 24 %, Yevropa, Yaqin Şarq va Afrika — 25 %, Osiyo-Tinç okeani — 17 %, Amerika — 34 %).
• Daromadning 75 %i Intelligent Devices Group, 15 %i Infrastructure Solutions Group, 10 %i Solutions and Services Group hissasiga töğri keladi.
• Bozor kapitalizatsiyasi 2023-yil dekabrida — 16,3 mlrd dollar.
• 5500 dan ortiq patent; 46 laboratoriya.
• Forbes Global 2000 (2023) röyxatida 491-örin.
• 2014-yilda daromad 42,7 mlrd dollar, xodimlar taxminan 60 ming kişi.

Eski ma'lumotlar (özbekça Vikipediya, 2007): 2007-yil 31-mart bilan tugagan yilda daromad 14,6 mlrd dollar, sof foyda 161 mln dollar, xodimlar 19,5 ming kişi.

Yang Yuanqing (Yang Yuanqing) 2005-yildan direktorlar kengaşi raisi, 2009-yildan boş ijroçi direktor. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, u 1962-yil 12-noyabrda Xefeyda tuğilgan va kompaniyada 1989-yildan işlaydi, 2023-yilda aksiyalarning 8,8 % ga egalik qilgan. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, u 1988-yilda e'lon orqali işga olingan xodimlar orasida bölgan.

Asosiy aksiyador — Xitoy Fanlar akademiyasi nazoratidagi Legend Holdings (33,94 %). Qolgan aksiyalar Gonkong birjasida va AQShda depozitar tilxatlar şaklida savdo qilinadi.

Boş ofis haqidagi ma'lumotlar manbalarda farq qiladi: özbekça Vikipediya uni AQShning Pepçeyz şahrida, rus tilidagi Vikipediya Pekinda, ingliz tilidagi Vikipediya esa Pekin va AQShning Morrisvill (Şimoliy Karolina) şaharlarida deb körsatadi.