Leypsig
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Leypsig — Germaniyaning şarqiy qismida, Saksoniya federal yerining ğarbida joylaşgan şahar. ÖzME'ga köra, u Playse daryosi Vayse-Elster daryosiga quyiladigan joyda qad kötargan va mamlakatning yirik sanoat, savdo, ilm-fan va madaniyat markazlaridan biri hisoblanadi. Şahar universiteti, yarmarkalari, kitob naşri va musiqa an'analari bilan dunyoga tanilgan.1
Aholisi va mavqei
13ÖzME 1999-yilda şaharda 490 ming kişi yaşaganini qayd etgan. Rusça Vikipediyaga köra, hozir aholisi qariyb 632 ming kişiga yetib, Leypsig Saksoniyaning eng katta, Germaniyaning esa yettinçi yirik şahriga aylangan va mamlakatdagi eng tez ösayotgan şaharlardan biri sanaladi. Ğarbda 32 km uzoqlikdagi Galle şahri bilan birgalikda u 1,1 million atrofida aholiga ega aglomeratsiya hosil qiladi. Leypsig transport yöllari tuguni bölib, xalqaro ahamiyatdagi aeroportga ega.
Tarixi
13Rusça Vikipediyada keltirilgan arxeologik ma'lumotlarga köra, şahar örnida taxminan 900-yilda slavyan (lujitsa-serb) manzilgohi paydo bölgan; ÖzME uni Lipsk qişloği deb ataydi. Yozma manbalarda Leypsig ilk bor 1015-yilda Titmar Merzeburgskiy xronikasida tilga olinadi. 1165-yilda Meyssen markgrafi Otton II şaharga şahar va bozor huquqlarini bergan. Örta asrlardagi muhim savdo yöllari kesişgan joyda turgani uçun Leypsig tezda savdo markaziga aylangan, uning yarmarkasi esa 1497-yilda imperiya maqomini olgan.
Şahar köp marta yirik uruşlarning maydoniga aylangan. Rusça Vikipediyaga köra, Öttiz yillik uruş yillarida (1631–1642) u beş marta qamal qilingan va aholisi uçdan bir qismga kamaygan. 1813-yil oktabrda bu yerda Napoleon uruşlarining eng katta töqnaşuvi — «Xalqlar jangi» bölib ötgan. Şu yili Leypsigda bastakor Rixard Vagner dunyoga kelgan. 1839-yilda Drezden bilan birlaştirgan temir yöl Germaniyadagi ilk uzoq masofali yönaliş bölgan. Ikkinçi jahon uruşi davrida, 1943-yil dekabrdagi havo hujumida tarixiy markazning qariyb 60 foizi vayron bölgan.
Xöjaligi
13ÖzME'ga köra, şahar sanoatining yetakçi tarmoği — maşinasozlik: metallurgiya va kon uskunalari, yuk ortiş va transport vositalari, qişloq xöjaligi va töqimaçilik maşinalari, stanoklar, oziq-ovqat hamda poligrafiya sanoati uçun jihozlar işlab çiqariladi. Plastmassa va rezina buyumlar, lok-böyoq mahsulotlari tayyorlanadi, gilam töqiladi. Leypsig poligrafiya va möynaçilik bilan ham maşhur; rusça Vikipediyaga köra, möyna savdosi Ikkinçi jahon uruşidan keyin söngan.
Madaniyati
13Şahar uzoq vaqt Germaniyada kitob çop etiş va kitob savdosining markazi bölib kelgan. Rusça Vikipediyaga köra, 1912-yilda bu yerda Nemis kutubxonasi taşkil etilgan, Bax va Mendelson faoliyati bilan boğliq musiqa an'anasi esa bugun Avliyo Foma xori va Gevandxaus orkestrida davom etmoqda. ÖzME'ga köra, Leypsigda 1409-yilda asos solingan universitet, musiqa, teatr, san'at va pedagogika oliy maktablari, opera va drama teatrlari, köplab muzeylar bor; har yili xalqaro yarmarkalar va hujjatli filmlar festivali ötkaziladi. Me'moriy yodgorliklardan 13–16-asrlarga oid çerkovlar va 16-asrda qurilgan eski ratuşa saqlanib qolgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Leypsig // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4503 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APALeypsig. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4503
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4503
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Лейпцигru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 5-jild, 72-b.manbaa.uz · ÖzME, 5-jild, 72-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.