Luxottica

Luxottica Group S.p.A. — ştab-kvartirasi Milanda joylaşgan italiyalik közoynak kompaniyasi. Ray-Ban, Persol va Oakley brendlariga egalik qiladi. 2018-yil oktyabridan Essilor bilan birlaşişi natijasida taşkil etilgan EssilorLuxottica holdingi tarkibiga kirgan.

Kompaniyaga Leonardo Del Vekkio (Leonardo Del Vecchio) asos solgan. Ingliz tilidagi manbaga köra, u Milanda asbob va qolip ustasining şogirdi sifatida iş boşlagan, keyin metallga işlov beriş könikmasini közoynak qismlarini yasaşga qöllagan. Rus tilidagi manbada uning 1935-yilda Milanda tuğilgani, 1958-yilda közoynak ramkalari işlab çiqarişni boşlagani yozilgan. 1961-yilda u Belluno provinsiyasidagi Agordo şahrida Luxottica kompaniyasini taşkil etdi. Ingliz tilidagi manbaga köra, 1967-yilda kompaniya öz nomi ostida tayyor ramkalarni sota boşladi, 1971-yilga kelib esa buyurtma asosida işlab çiqarişni töxtatdi.

Ingliz tilidagi manbaga köra, 1974-yilda kompaniya tarqatiş bilan şuğullanuvçi Scarrone kompaniyasini sotib oldi, 1981-yilda Germaniyada birinçi xorijiy filialini oçdi. Rus tilidagi manbaga köra, 1980-yillarning boşida tuşumning yarmidan köpi AQShga töğri kelgan. Dizaynerlar bilan birinçi litsenziya şartnomasi Jorjio Armani bilan 1988-yilda tuzilgan (rus manbasida 1980-yillarning oxirida Armani, Valentino va Iv Sen-Loran bilan kelişuvlar tilga olinadi).

1990-yilda kompaniya ADR qimmatli qoğozlarini Nyu-York fond birjasida joylaştirdi; rus manbasiga köra, u Italiyada listingga ega bölmay, AQShda listingdan ötgan birinçi italiyalik kompaniya bölgan. 2000-yil dekabrida aksiyalar Milan fond birjasiga çiqarildi. Keyingi xaridlar: Vogue Eyewear (1990), Persol va LensCrafters (1995), Bausch & Lomb tarkibidagi Ray-Ban (1999), Sunglass Hut (2001), OPSM (2003), Pearle Vision va Cole National (2004). Oakley 2007-yil noyabrida 2,1 mlrd AQSH dollariga sotib olingan. Rus manbasiga köra, 1995-yilda United States Şoe Corporation 1,4 mlrd dollarga qöşib olingan.

2017-yil yanvarida Essilor bilan birlaşiş e'lon qilindi. 2018-yil mart oyida Yevropa komissiyasi bitimni şartsiz ma'qulladi, 2018-yil 1-oktyabrda EssilorLuxottica holdingi taşkil topdi. Del Vekkio 2022-yil 27-iyunda vafot etgan.

Luxottica vertikal integratsiyalaşgan kompaniya: öz brendlaridagi közoynaklarni işlab çiqadi, tayyorlaydi, tarqatadi va sotadi. Asosiy mahsulotlari — quyoş közoynaklari va dioptrli ramkalar.

Öz brendlari orasida Ray-Ban, Persol, Oakley, Oliver Peoples, Alain Mikli, Arnette, Vogue Eyewear va boşqalar bor. Chanel, Prada, Giorgio Armani, Burberry, Versace, Dolce & Gabbana, Miçael Kors, Coach, Miu Miu, Tory Burç kabi brendlar uçun litsenziya asosida ham mahsulot çiqaradi.

Çakana savdo LensCrafters, Sunglass Hut, Pearle Vision, Target Optical va Glasses.com orqali amalga oşiriladi. Ingliz tilidagi manbaga köra, çakana bölinma tahminan 9100 savdo nuqtasiga ega, ştab-kvartirasi AQShning Ogayo ştatidagi Meysonda. Kompaniya şuningdek, köz suğurtasi xizmatlari körsatuvçi EyeMed Vision Care ga egalik qiladi.

Kompaniya narxlarni sun'iy yuqori uşlab turişda va monopoliyada ayblab tanqid qilingan; kompaniya esa bozor yuqori raqobatli ekanini bildirgan.

• Taşkil etilgan yili: 1961.
• Şimoliy Amerika 2018-yilda tuşumning 58 foizini bergan (rus manbasi).
• AQSh çakana savdosida uluşi 2015-yilda 7,3 foiz (ingliz manbasi).
• Euromonitor International bahosiga köra, jahon bozoridagi uluşi 14 foiz, Essilorniki 13 foiz.
• Birlaşişdan keyingi birlaşgan kompaniyaning bozor kapitalizatsiyasi taxminan 70 mlrd dollar (ikkala manba); ingliz manbasida birlaşiş e'lon qilingan sanadagi qiymat taxminan 46,3 mlrd yevro deb ham körsatilgan.
• Birlaşgan kompaniya jahon közoynak savdosining çoragidan köpini nazorat qiladi.

Asosçi Leonardo Del Vekkio uzoq yillar kompaniyani boşqargan. Ingliz tilidagi manbaga köra, 2014-yil 1-sentyabrda ikki hamrahbarli yangi tuzilma e'lon qilindi; Andrea Guerra ketgaç, Enriko Kavatorta lavozimga tayinlandi va 40 kundan keyin ketdi, uning örniga kelgan Adil Mehboob-Xon ham bir yildan söng istefoga çiqdi. Şundan söng Del Vekkio ijroiya vakolatlarini qaytarib oldi. Birlaşuv şartlariga köra, u yangi kompaniyaning ijroçi raisi bölişi va Essilor rahbari Hubert Sanyer bilan birga boşqarişi belgilangan.

2014-yil dekabr holatiga köra, aksiyadorlar: Del Vekkio nazorat qiluvçi Delfin S.à r.l. — 66,485 %, Deutsche Bank Trust Company Americas (ADR depozitariysi sifatida) — 7,466 %, Jorjio Armani — 4,955 %.