Demetriy I
SaqlaşBoşqa nomlari: Demetrius I of Bactria
Öqiş: 2 daqiqa
Demetriy I (qadimgi yunonça: Δημήτριος) — Yunon-Baqtriya podşosi. Ingliz tilidagi manbada unga «Aniket» (Aniketos), ya'ni «Yengilmas» laqabi berilgan va u Hind-Yunon podşoligining asosçisi sifatida tilga olinadi.
Kelib çiqişi va yoşligi
13Demetriy Yunon-Baqtriya hukmdori Yevtidem I ning öğli edi. Polibiyning ma'lumotiga köra, Suriya şohi Antiox III Baqtriyaga bostirib kirganda, Demetriy otasining Antiox bilan muzokaralarini yakunlagan. Antiox yoş şahzodadan yaxşi taassurot olgan va ittifoqni oilaviy aloqa bilan mustahkamlab, qizlaridan birini unga nikohlab bermoqçi bölgan. Inglizça maqolada bu voqea taxminan mil. av. 206-yilga, şahzodaning tuğilişi esa taxminan mil. av. 222-yilga oid deb taxmin qilinadi.
Hindistondagi yurişlari
13Ingliz manbasiga köra, Demetriy Hindistonning şimoli-ğarbiga yurişni mil. av. 190–180-yillar oraliğida boşlagan. Rus tilidagi maqolada uning hokimiyati Hindikuş janubiga yoyilgani va Araxoziya egallangani aytiladi. Bu yurişning sabablaridan biri sifatida buddaviylik ta'limotini himoya qiliş haqidagi bir talqin keltiriladi; boşqa tadqiqotçilar (masalan, Romila Thapar) iqtisodiy sabablarni körsatadi.
Strabon Demetriyni Menandr bilan birga Hindistonning eng yirik zabt etuvçilaridan biri deb atagan, Yustin esa uni «hindlar podşosi» deb ataydi. Özbekça maqolaga köra, u Şimoli-Ğarbiy Hindistonda poytaxt şahar qurdirgan va tangalarida özini «hindlar podşosi» deb atagan. Pataliputragaça borgan yurişlar haqida manbalar turliça: rus maqolasida u bu şaharga deyarli yetib borgani aytilsa, ingliz maqolasida bu yurişlar odatda keyingi şoh Menandrga nisbat beriladi va Demetriy, ehtimol, hozirgi Pokiston hududlarigaça borgan, deyiladi.
Tangalari
13Tangalarida Demetriy fil boşi şaklidagi dubulğa bilan tasvirlangan; bu Hindistondagi ğalabalar ramzi hisoblanadi. Rus maqolasida uning «Yengilmas» unvoni köp ikki tilli tangalarda uçraşi qayd etilgan. Ingliz maqolasiga köra, uning tangalari beş turga bölinadi, ular orasida fil tasviri tuşirilgan turlari bor.
Podşolikning parçalanişi va vafoti
13Özbekça maqolaga köra, mil. av. taxminan 175-yilda Baqtriyada Yevkratid isyon kötargan, Demetriy u bilan kuraşda halok bölgan va podşolik parçalanib ketgan. Hindistondagi qismida uning sarkardasi Menandr podşoh bölgan. Rus maqolasida isyon mil. av. 171-yilga oid deb körsatiladi va Demetriy Hind daryosi yuqori oqimida qolib, Hind-Yunon podşoligini taşkil etgani aytiladi. Ingliz maqolasida esa Demetriy sababi noma'lum holda vafot etgani, mil. av. 180-yil esa şartli sana ekani ta'kidlanadi.
Hukmronlik yillari haqida
13Manbalar hukmronlik sanalarida farq qiladi: özbekça maqolada mil. av. taxminan 189–167-yillar, ingliz maqolasida otasining örniga taxminan mil. av. 200-yilda ötgani körsatiladi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Demetriy I // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1150 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APADemetriy I. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1150
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1150
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q347916wikidata.org · 3 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.