Baglanova Roza Tojiboyevna
SaqlaşBoşqa nomlari: Roza Baglanova
Öqiş: 2 daqiqa
Roza Tojiboyevna Baglanova (1922-yil 1-yanvar – 2011-yil 8-fevral) — qozoq xonandasi, soprano ijroçisi. U sovet davrida opera va estrada sahnasida çiqiş qilgan, 1967-yilda SSSR xalq artisti unvonini olgan.
Hayoti
1,3Baglanova 1922-yil 1-yanvarda Qizilörda viloyatidagi Kazalinsk şahrida tuğilgan. Oilasi buvisi Kundey, otasi Tojibay, onasi Oqkuruş, otasining ikkinçi xotini Maryam va katta akasi Idrisdan iborat edi. Buvisi unga qöşiq aytişni örgatgan. Maktab yillarida u turli tanlovlarda qatnaşib, sovrinli örinlarni egallagan.
Otasi vafot etgaç, oila yagona boquvçisiz qoldi. 1932-yilda qozoq çölida oçarçilik boşlandi. Baglanova 1939–1941-yillarda Qizilörda pedagogika institutida öqidi; Özbek Vikipediyasi va ingliz Vikipediyasiga köra, oilasining ahvoli oğirlaşgani uçun uçinçi kursda öqişni taşlagan. Söng Toşkentga köçib, töqimaçilik institutiga kirdi.
Toşkentda Toşkent opera teatri solisti va Özbek filarmoniyasi direktori Muxitdin Qori-Yoqubov uning qöşiq aytganini tasodifan eşitdi va filarmoniyaga taklif qildi. Baglanova 1941–1947-yillarda şu yerda işladi. 1941-yil yozida u Moskva konservatoriyasiga yöllanma oldi, ammo uruş boşlandi.
Uruş yillari
1,3Uruş boşlangaç, Baglanova ansambl bilan frontga jönab, sovet askarlari oldida çiqiş qildi. Manbalarga köra, u 20 xil tilda kuylagan. 1943-yilda artilleriya öqidan közidan yaralandi. Unga ikki marta «Harbiy xizmatlari uçun» medali berilgan: birinçisi 1943-yil 1-mayda marşal Konev tomonidan, ikkinçisi 1945-yil 22-fevralda Varşava ozod qilingan kuni Rokossovskiy tomonidan. Uning eng maşhur qöşiği — Lidiya Ruslanova repertuaridagi «Ah, Samara-gorodok» böldi.
Faoliyati
1,3Baglanova Qozoq opera va balet teatri (1947–1949), Qozoq filarmoniyasi (1949–1960) va Qozoqkonsert (1960-yildan) xonandasi böldi. Repertuarida qozoq, özbek, tatar, möğul, koreys, rus va boşqa xalqlarning qöşiqlari hamda estrada qöşiqlari bor. U Polşa, GDR, Vengriya, Avstriya, Çexoslovakiya, Xitoy, Koreya, Hindiston, Birma, Kanada va boşqa mamlakatlarda gastrolda bölgan. Rus Vikipediyasiga köra, 1961-yil 12-aprelda Yuriy Gagarin parvozi vaqtida Olmaotadagi qisqa tölqinli stansiya uning qöşiqlarini 10 daqiqa uzatgan.
U ekologik muammolarga, jumladan Orol dengizi va Semipalatinsk poligoni masalasiga e'tibor qaratgan, xayriya konsertlari uyuştirgan.
Oilasi
1,3Baglanova ikki marta turmuş qurgan; öğli Tajen. Özbek va ingliz Vikipediyalariga köra, birinçi turmuş örtoği Sodiq Abdizhapparov bilan 7 yil, ikkinçisi Satibaldi Japayev bilan deyarli 10 yil birga yaşagan.
Mukofotlari va xotirasi
1,3U Qozoğiston SSR xalq artisti (1955), SSSR xalq artisti (1967), Qozoğiston Xalq Qahramoni (1996), Lenin ordeni va «Otan» ordeni sohibi. 2015-yilda tuğilgan viloyatida uning byusti oçildi, 2022-yil aprelida Olmaotada Qozoq davlat filarmoniyasi oldida haykali örnatildi. 2021-yilda YuNESKO uning 100 yilligini 2022–2023-yillar yubileylari röyxatiga kiritdi.
Vafoti
1,3Baglanova 2011-yil 8-fevralda 89 yoşida Olmaotada yurak xurujidan vafot etdi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Baglanova Roza Tojiboyevna // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1421 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABaglanova Roza Tojiboyevna. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1421
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1421
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q4074798wikidata.org · 4 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.