Muhammad Yusuf

Muhammad Yusuf (asl ismi Muhammadjon Yusupov; 1954-yil 26-aprel — 2001-yil 29-iyul) — özbek şoiri, Özbekiston xalq şoiri unvoni sohibi. Zamondoşlarining fikriça, u 20-asr oxiri — 21-asr boşlaridagi eng iste'dodli özbek şoirlaridan biri bölgan.

Muhammad Yusuf 1954-yil 26-aprelda Andijon viloyatining Marhamat tumani Qovunçi qişloğida dehqon oilasida tuğilgan. 1971-yilda örta maktabni tugatgan. 1978-yilda Toşkent rus tili va adabiyoti institutining (hozirgi Özbekiston davlat jahon tillari universiteti) rus tili va adabiyoti fakultetini bitirgan.

Öqişni tugatgaç, Muhammad Yusuf Özbekiston kitobxonlar jamiyatida muharrir bölib işlagan (1978–1980). Keyin „Toşkent oqşomi“ gazetasida muxbir (1980–1986), Ğafur Ğulom nomidagi naşriyot-matbaa ijodiy uyida musahhih (1986–1995) bölgan. Şuningdek, „Özbekiston ovozi“ gazetasida muxbir, Özbekiston milliy axborot agentligi boş muharriri örinbosari va „Tafakkur“ jurnalida bölim mudiri lavozimlarida işlagan. 1997–2001-yillarda Özbekiston Yozuvçilar uyuşmasida turli lavozimlarda xizmat qilgan.

Rus tilidagi Vikipediya ma'lumotiga köra, u 1996-yilda Özbekiston Yozuvçilar uyuşmasiga qabul qilingan, avval adabiy maslahatçi, 1997-yildan raisning örinbosari bölgan, 1999-yilda Oliy Majlis II çaqiriq deputati etib saylangan.

Şoirning dastlabki şe'rlari 1976-yilda „Özbekiston adabiyoti va san'ati“ haftaligida bosilgan. Şundan söng şe'r, oçerk va maqolalari respublika matbuotida muntazam çop etilgan. Rus tilidagi manbaga köra, u Erkin Vohidov va Abdulla Oripov bilan yaqin bölgan va ular ijodiga ta'sir körsatgan.

Uning şe'riy töplamlari: „Taniş teraklar“ (1985), „Bulbulga bir gapim bor“ (1987), „Iltijo“ (1988), „Uyqudagi qiz“ (1989), „Halima enam allalari“ (1989), „Işq kemasi“ (1990), „Könglimda bir yor“ (1991), „Bevafo köp ekan“ (1993), „Yolğonçi yor“ (1993), „Erka kiyik“ (1995), „Osmonimga olib ketaman“ (1998). Ingliz tilidagi Vikipediyada 2001-yilga oid „Uluğimsan, vatanim“ kitobi ham tilga olingan. Rus tilidagi manbada 2001-yilda vafotidan söng şe'rlar töplami çiqqani aytiladi.

Şe'rlarida yoşlik sururi, işq-muhabbat tuyğulari, soddalik, musiqiy ravonlik, samimiylik va ruhiyat manzaralarini lunda ifodalaş yetakçi xususiyatlar sifatida körsatiladi. Uning köpçilik şe'rlari taniqli xonandalar tomonidan ijro etiladi.

Muhammad Yusuf 2001-yil 29-iyulda Qoraqalpoğistonning Ellikqal'a tumanida şe'riyat muxlislari bilan uçraşuv uçun qilgan ijodiy safari çoğida yurak xuruji tufayli vafot etgan. Andijonda dafn etilgan.

U Özbekiston xalq şoiri (1998) unvoni va „Döstlik“ ordeni bilan taqdirlangan; 2025-yilda vafotidan söng „Fidokorona xizmatlari uçun“ ordeni berilgan. Toşkent şahri va Marhamat tumanidagi bir köça, Andijon şahridagi bolalar kutubxonasi va Marhamat tumanidagi ijod maktabi uning nomi bilan ataladi. 2014-yil 26-aprelda şoirning 60 yilligi Prezident qaroriga muvofiq nişonlangan.