Bozor Sobir
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Bozor Sobir (1938 – 2018) — tojikistonlik şoir va siyosiy arbob. U Tojikiston xalq şoiri sifatida tanilgan, şe'rlari sovet davridan boşlab naşr etilgan.
Hayoti
13Rus va ingliz Vikipediyasiga köra, Bozor Sobir 1938-yil 20-noyabrda Söfiyon (Sufiyen) qişloğida tuğilgan. Joy nomi manbalarda turliça beriladi: özbekça Vikipediyada Fayzobod tumani va Vahdat körsatilgan, rusça manbada Fayzobod tumani, inglizça manbada esa Ordjonikidzeobod (hozirgi Vahdat tumani) deyilgan. Ingliz Vikipediyasiga köra, u yetti farzandning biri bölgan, otasi erta vafot etgaç, Hisordagi internatda öqigan. Otasi soliq yiğuvçi, onasi uy bekasi bölgan. Inglizça manbada internatga turk şoiri Nozim Hikmat kelgani aytiladi.
U 1960-yilda universitet talabasi bölib şe'rlarini birinçi marta e'lon qildi. 1962-yilda Tojikiston davlat universitetining filologiya fakultetini tugatdi. Keyin bir yil Afğonistonda tarjimon bölib işladi, söng Tojikistondagi gazeta va jurnallarda xizmat qildi. 1979-yilda Tojikiston Yozuvçilar uyuşmasida poeziya böyiça maslahatçi böldi.
Ijodi
13Birinçi töplami «Paivand» 1971-yilda çop etilgan (rusça manbada — 1972). Keyingi töplamlari orasida «Guli xor» (1978), «Mijgoni şab» (1981), «Otaşi barg» (1984), «Çaşmi safedor» (1991) va «Simxor» bor. «Simxor» 1995-yildagi Moskvada hibsga olinişidan keyingi birinçi töplami deb körsatilgan.
Inglizça manbaga köra, şe'rlarida obrazlilik, vatanparvarlik, tojik xalqi tarixi va siyosiy qaraşlar örin olgan. 1970-yillar oxiridan mavzular tojik ajdodlari, qadimiy zarduştiylik va tarixga özgargan. «Zaboni modari» şe'ri mustaqillik arafasida yozilgan bölib, tojik millatçilari uçun madhiyaga aylangan. Fuqarolar uruşi (1992–1997) davrida u uruş fojiasi haqida şe'rlar yozgan. Keyinçalik din haqidagi tanqidiy şe'rlari ham e'lon qilingan va bahs uyğotgan. Ayollar tengligini ham yoqlagan.
Bir qança şoir asarlarini, jumladan Bayron, Rembo, Apolliner, Neruda va Yesenin şe'rlarini tarjima qilgan.
Siyosiy faoliyati
13Inglizça manbaga köra, u Demokratik partiyaning asosçilaridan va örinbosari bölgan. 1990-yilda Tojikiston Oliy Kengaşiga deputat etib saylandi va öz xohişi bilan lavozimni tark etdi. 1993-yil bahorida hukumatga qarşi faoliyatda ayblanib hibsga olindi, şu yilning oxirida huquq himoyaçilari noroziligidan söng ozod etildi. Keyin Rossiyaga, söng AQShga köçdi va u yerda fuqarolik oldi. 1996-yilda Emomali Rahmon bir guruh şaxslarni, jumladan uni ham afv etgan. 2003 va 2011-yillarda Tojikistonga borgan, 2013-yilda qaytib kelgan.
Vafoti va mukofotlari
13Davolaniş uçun 2018-yilda AQShga ketgan, 2018-yil 1-mayda Sietl klinikasida vafot etgan va Duşanbedagi «Luçöb» qabristoniga dafn qilingan. Unga Tojikiston xalq şoiri unvoni, Rudakiy nomidagi davlat mukofoti (1988) va 3-darajali «Prezident yulduzi» ordeni (2013) berilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Bozor Sobir // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1559 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABozor Sobir. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1559
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1559
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q137529wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.