Inomjon Usmonxöjayev
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Inomjon Buzrukoviç Usmonxöjayev — sovet partiya va davlat arbobi. 1983–1988-yillarda Özbekiston Kompartiyasi Markaziy Komitetining birinçi kotibi bölgan.
Hayoti
13Usmonxöjayev 1930-yilda Farğonada davlat va partiya yetakçisi Buzrukxöja Usmonxöjayev oilasida tuğilgan. Ota-onasi Farğona viloyatining Rişton tumanidan edi. Tuğilgan sanasi manbalarda turliça körsatilgan: özbek va rus Vikipediyasida 21-may 1930-yil, ingliz Vikipediyasida 22-may 1930-yil. Vafot sanasi ham farq qiladi: özbek va rus manbalarida 16-mart 2017-yil, ingliz manbasida 17-mart 2017-yil.
1955-yilda Örta Osiyo politexnika institutining arxitektura fakultetini tugatgan. „Ferganavodstroy“ tresti muhandisi, quriliş uçastkasi boşliği, Marğilon şahar boş arxitektori bölib işlagan. 1958-yilda KPSS safiga qöşilgan.
Faoliyati
131962-yildan sovet-partiya işlarida bölgan: Farğona şahar Kengaşi ijroiya qömitasi raisi, Sirdaryo viloyati partiya komiteti kotibi (1965–1969), keyin KPSS Markaziy Qömitasi apparati xodimi. 1972–1974-yillarda Namangan şahar Sovetining ijroiya qömitasi raisi, 1974–1978-yillarda Özbekiston Kompartiyasi Andijon viloyat qömitasining birinçi kotibi böldi.
1978–1983-yillarda Özbekiston SSR Oliy Kengaşi Prezidiumi raisi edi; 1979-yil aprelidan 1983-yil dekabrigaça SSSR Oliy Soveti Prezidiumi raisining örinbosari ham bölgan. 1983-yil 3-noyabrdan 1988-yil 12-yanvargaça Özbekiston Kompartiyasi MK birinçi kotibi lavozimida işladi. U KPSS MK a'zosi (1981–1988) va SSSR Oliy Kengaşining 10- va 11-çaqiriq deputati bölgan.
1984-yil yozida MK plenumida Şarof Raşidov qattiq ayblandi; plenum qarori bilan uning qoldiqlari Çağatoy qabristoniga qayta dafn etildi. Özbekiston Vikipediyasiga köra, Usmonxöjayev rahbarligi yillarida „paxta işi“ va „özbeklar işi“ deb atalgan ayblovlar bilan köplab xöjalik va partiya arboblari qatağon qilingan.
Ayblov va oqlanişi
13Qayta quriş davrida u korrupsiyada ayblandi. 1988-yil 12-yanvarda „nafaqaga çiqqanligi munosabati bilan“ lavozimidan ozod etildi, 24-mayda SSSR Oliy Kengaşi Prezidiumi tarkibidan çiqarildi, 28-noyabrda esa „özini murosaga keltirgan“ sifatida KPSS MK a'zoligidan çiqarildi. 1989-yil 27-dekabrda „Paxta işi“ böyiça 12 yilga ozodlikdan mahrum etildi va 1990-yilda çiqarildi. 1990-yil 16-mayda barça mukofotlaridan mahrum qilingan.
2016-yil 18-noyabrda Özbekiston Oliy sudi uni töliq reabilitatsiya qildi.
Mukofotlari va vafoti
13U Lenin ordeni (1976), Oktyabr inqilobi ordeni (1980), ikki Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1972, 1973) va „Şon-şaraf belgisi“ ordeni (1965) bilan taqdirlangan; bu mukofotlar keyinroq bekor qilingan. Umrining sönggi yillarini Farğonada ota uyida öğillari va nevaralari bilan ötkazdi. Farğona viloyati Rişton tumanidagi Pandigon qişloği qabristoniga dafn etilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Inomjon Usmonxöjayev // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1292 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAInomjon Usmonxöjayev. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1292
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1292
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q543021wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.