Nişanov, Rafik Nişanoviç
SaqlaşBoşqa nomlari: Nişonov Rafiq Nişonoviç · Rafiq Nişonov
Öqiş: 2 daqiqa
Rafiq Nişonoviç Nişonov (rus. Rafik Nişanoviç Nişanov; 1926–2023) — sovet va özbek davlat va siyosat arbobi, diplomat. 1988–1989-yillarda Özbekiston KP MK 1-kotibi, 1989–1991-yillarda SSSR Oliy Soveti Millatlar Sovetining raisi lavozimlarida işlagan.
Hayoti
1,3Rafiq Nişonov 1926-yil 15-yanvarda Ğazalkentda batrak oilasida tuğilgan. Bobosi Şahrisabzdan bölgan. 1942-yildan „Çirçiq“ kolxozida kolxozçi bölib işlagan, 1943-yilda Ğazalkent posyolka kengaşi ijroiya qömitasi kotibi bölgan. 1945–1950-yillarda Sovet Armiyasida xizmat qilgan, 1949-yilda KPSS safiga kirgan. 1959-yilda Toşkent keçki pedagogika institutini tarix öqituvçisi mutaxassisligi böyiça tamomlagan, 1969-yilda tarix fanlari nomzodi darajasini olgan.
Partiya va davlat faoliyati
1,31950-yildan Toşkent şahridagi Oktyabr tumani LKSM qömitasida bölim mudiri bölgan. 1951-yildan partiya işiga ötgan: tuman partiya qömitasida instruktor, bölim mudiri va kotib lavozimlarida işlagan. 1955-yildan Özbekiston SSR Içki işlar vazirligi Yonğindan saqlaş boşqarmasi siyosiy bölimi boşliği, 1956-yildan Toşkent şahar partiya qömitasi bölimlaridan birining mudiri, 1959-yildan Oktyabr tumani partiya qömitasining 1-kotibi bölgan. 1962-yildan Toşkent şahar ijroiya qömitasi raisi, 1963-yildan (Özbekiston Vikipediyasiga köra 1963–1970-yillarda) Özbekiston KP MK kotibi bölgan.
Diplomatik faoliyati
1,31970-yilda diplomatik işga ötib, SSSRning Şri-Lanka va Maldiv Respublikasidagi favqulodda va muxtor elçisi etib tayinlangan. Rossiya Vikipediyasiga köra, elçixonada referent bölib Sergey Lavrov işlagan; inglizça maqolada Lavrov uning singal tili böyiça tarjimoni deb körsatilgan. 1978-yildan SSSRning Iordaniyadagi elçisi bölgan. 1985-yilda Özbekistonga qaytib, Özbekiston SSR Taşqi işlar vaziri lavozimini egallagan.
Yuqori lavozimlarda
1,31986-yil 9-dekabrdan 1988-yil 9-apreligaça Özbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumi raisi bölgan. 1988-yil 12-yanvardan 1989-yil 23-iyungaça Özbekiston KP MK 1-kotibi böldi; uning örniga Islom Karimov kelgan. 1989-yil 6-iyunda SSSR Oliy Soveti Millatlar Sovetining raisi etib saylangan va 1989–1991-yillarda SSSR xalq deputati bölgan. 1991-yil sentabrdan SSSR Prezidenti Mixail Gorbaçyovning maslahatçisi bölgan. Rossiya Vikipediyasida Valeriy Tsybux xotirasiga tayanib, Gorbaçyovga sodiqligi uçun unga „Gorbaçyovning şaxsiy «Rafiq»i“ laqabi berilgani qayd etilgan. Inglizça maqolada u Qrim tatarlarining Qrimga qaytiş huquqiga qarşi çiqqan rahbarlardan biri bölgani aytiladi.
Keyingi yillari
1,31991-yil noyabrdan nafaqaga çiqdi. 2012-yilda „Derevya zeleneyut do meteley“ nomli xotiralar kitobini naşr ettirdi, 2013-yilda Rossiya diplomatlari assotsiatsiyasi kengaşiga saylandi. Mukofotlari orasida Lenin ordeni, Oktyabr Inqilobi ordeni, ikkita Mehnat Qizil Bayroq ordeni, ikkita „Şon-şaraf belgisi“ ordeni (1965, 1976), 2015-yil 22-dekabrdagi orden (rus va ingliz manbalarida — Hurmat ordeni), 2021-yil 15-yanvardagi Aleksandr Nevskiy ordeni hamda 2011-yilda Rossiya hukumati minnatdorçiligi bor.
Oilasi va vafoti
1,3Rafiq Nişonovning rafiqasi Rano Nazarovna (1930–2016) tarix fanlari nomzodi, Özbekiston SSR madaniyat vaziri örinbosari bölgan. Öğli Sabir harbiy xizmatçi bölgan, qizlari Munira va Firuza. Nişonov 2023-yil yanvar oyida vafot etgan; rus va ingliz manbalariga köra Jenevadagi musulmon qabristoniga rafiqasi yoniga dafn etilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Nişanov, Rafik Nişanoviç // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1298 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APANişanov, Rafik Nişanoviç. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1298
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1298
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q668980wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.