Sunan ad-Darimiy
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Sunan ad-Darimiy yoki Musnad ad-Darimiy (arabça: سنن الدارمي) — ad-Darimiy tomonidan tuzilgan hadis töplami. Sunniy musulmonlar uni maşhur töqqiz töplam qatoriga kiritadilar: Al-Kutub as-Sitta, Muvatto Molik va Musnad Ahmad.
Yaratilişi
13Töplam muallifi — Abu Muhammad ad-Darimiy at-Tamimiy. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, u taxminan 797-yilda Samarqandda tuğilgan, Xurosan, Şom, Iroq, Misr, Hijoz va boşqa markazlarda ta'lim olgan. U an-Nadr ibn Şumayl, Vahb ibn Jarir, Abu Nuaym al-Isfahoniy va boşqalardan hadis rivoyat qilgan. Şogirdlari orasida Muslim ibn al-Hajjoj, Abu Iso at-Termiziy, Abu Dovud, Ahmad ibn Hanbal va Iso ibn Umar as-Samarqandiy sanalgan.
Rivoyat zanjiriga köra, ad-Darimiy hadislarni Iso ibn Umar as-Samarqandiyga rivoyat qilgan. Uning vafot sanasi noma'lum, ehtimol hijriy 293-yildan keyin vafot etgan. Keyin kitob quyidagilarga ötgan:
- Abdulloh ibn Ahmad ibn Hamovayh as-Sarxasiy (hijriy 293–381)
- Abdurrahmon ibn Muhammad ibn Muzaffar ad-Dovudiy «Jamal al-Islom» (hijriy 374–467)
- Abu-l-Vaqt Abd al-Avval ibn Iso ibn Şuayb as-Sijizziy (hijriy 458–553)
Mazmuni
13Nomida «musnad» sözi bölsa-da, kitob boşqa musnadlar (masalan, Tayolisiy yoki Ibn Hanbal musnadi) kabi roviylar böyiça emas, mavzular böyiça tartiblangan. Bu jihatdan u Sunani Ibn Moja kabi sunan kitoblariga öxşaydi.
Hadislar soni haqida ma'lumotlar farq qiladi. Al-Maktaba aş-Şomila ma'lumotiga köra, töplamda taxminan 3 833 hadis bor. Rus tilidagi Vikipediyaga köra esa kitob 1480 mavzuviy bobdan iborat bölib, taxminan 3550 hadisni öz içiga oladi; ular 191 şayxdan keltirilgan. Hadislarning aksariyati sahih, ayrimlari zaif hisoblanadi. Şarhlovçi Nabil al-Ğamriyning fikriça, ad-Darimiy kitobga faqat sahih hadislarni kiritişni maqsad qilmagan, zaif hadislarning holatidan özi xabardor bölgan.
Tarjima va naşrlari
13Asar quyidagi naşrlarda çop etilgan:
- Husayn Salim Asad tahriri, Dor al-Mağniy, hijriy 1420 / milodiy 2000;
- «al-Musnad al-Jomiʼ — Sunan ad-Dorimiy», Mu'assasat ar-Risola, Bayrut, Livan.
Ta'siri
13Sunniy musulmonlar Sunan ad-Darimiyni maşhur töqqiz hadis töplami qatoriga kiritadilar. Rus tilidagi Vikipediya uni sunniylarning töqqiz eng nufuzli hadis töplamidan biri (Kutub at-tis'a) deb ta'riflaydi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Sunan ad-Darimiy // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1646 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APASunan ad-Darimiy. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1646
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1646
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q7638821wikidata.org · 2 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.